ΑΓΑΠΑΤΕ ΤΑ ΑΝΘΗ

 ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΗΣ

ΔΗΜΟΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ

  Α Γ Α Π Α Τ Ε  Τ Α  Α Ν Θ Η

ΕΒΔΟΜΑΣ ΤΩΝ ΑΝΘΕΩΝ

ΜΑΙΟΣ 1940

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΙΣΙΔΩΡΑ ΚΑΜΑΡΙΝΕΑ- ΚΛ. ΜΙΜΙΚΟΥ

ΤΥΠΟΙΣ:ΝΙΚΟΛ.ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΥ ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ

Διαστάσεις 17Χ24, σελίδες 24.

Το εξώφυλλο κοσμείται με δύο κόκκινα τριαντάφυλλα με τα πράσινα φύλλα τους.

Τιμή Παλαιοπωλείου 15 ευρώ.

Πρωτομαγιάτικα

    Πρωτομαγιά του 2026 και τα Λογοτεχνικά Πάρεργα σκέφτηκαν να ξεφύγουν από τα γνωστά συνθηματικά κλισέ της ημέρας, ακόμη και από τα επαναστατικά τραγούδια του αγαπημένου μας ποιητή Γιάννη Ρίτσου. Τα πλακάτ στις αγωνιστικές εκδηλώσεις και πορείες στους δρόμους της πρωτεύουσας και σε όλη την Ελλάδα των εργαζομένων, συνοδεύονται απαραιτήτως από την μελοποιημένη από τον Μίκη Θεοδωράκη ποίηση του ποιητή της βασανισμένης Ρωμιοσύνης. Σκεφτήκαμε μιά και οι φουσκοδεντριές των αισιόδοξων διαθέσεων και προκλήσεων της Άνοιξης έχουν αρχίσει να απλώνονται στην Φύση και τα εκατοντάδες πολύοσμα άνθη γύρω μας ανθίζουν, Έαρ γαρ, να ξεφυλλίσουμε ένα παλαιό βιβλιαράκι- περιοδικό εκ Πόλεως Πειραιώς που εκδόθηκε πριν 86 χρόνια από τον ΔΗΜΟ ΠΕΙΡΑΙΑ. Το ολιγοσέλιδο έντυπο που τα στοιχεία του παραθέσαμε στην αρχή του σημειώματος, το ανακαλύψαμε σε ιστοσελίδα παλαιοπωλείου της Αθήνας. Το προμηθευτήκαμε πριν ένα χρόνο εντελώς τυχαία, αναζητώντας πληροφορίες για την πειραιώτισσα ποιήτρια και εκδότρια Ισιδώρα Ρόζενταλ Καμαρινέα. Τον Νοέμβριο του 2022 είχαμε αναρτήσει το πολύ καλό Αφιέρωμα στα «Λουλούδια» του παλαιού πειραιώτικου περιοδικού «Πειραϊκά Γράμματα/ Γράμματα», τεύχος 2 Μαϊου 1940 που εξέδιδαν ο συγγραφέας Κλέαρχος Μιμίκος και η ποιήτρια και καθηγήτρια Ισιδώρα Καμαρινέα. Αυτή η διευκρίνιση για να μην μπερδευτεί ο πειραιώτης ή μη αναγνώστης της ιστοσελίδας με το παρόν έντυπο.

Το βιβλιαράκι που θα ασχοληθούμε σήμερα, κυκλοφόρησε με την ευκαιρία της «Εβδομάς των Ανθέων» που διεξήχθη από τις 30 Απριλίου έως 5 Μαϊου 1940 έπειτα από πρωτοβουλία του τότε μη αιρετού Δημάρχου Πειραιά Μιχαήλ Ι. Μανούσκου (1895- 11/12/1952). Ογδόντα έξι χρόνια πέρασαν από τότε, χρονιά αρχών των βασάνων του ελληνικού λαού μετά την εισβολή των γερμανικών στρατιωτικών δυνάμεων του άξονα και την κατοχική περίοδο στην πατρίδα μας. Είχε προηγηθεί το δικτατορικό καθεστώς της 4^ης Αυγούστου το οποίο απέλυσε τους τότε εκλεγμένους Δημάρχους των πόλεων και διόρισε τους εκλεκτούς του. Η τότε  Έκθεση Λουλουδιών στον Δήμο μας σημείωσε μεγάλη επιτυχία και η προσέλευση των Πειραιωτών υπήρξε μεγάλη, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα στον Πειραϊκό τύπο της εποχής. Ο δραστήριος και αγαπητός στον πειραϊκό λαό κατά γενική ομολογία εμποροβιομήχανος και λάτρης του αθλητισμού (ασχολήθηκε με την κλωστοϋφαντουργία και υπήρξε από τα ιδρυτικά στελέχη και πρώτος πρόεδρος του Θρύλου του Πειραιά, της ομάδας του Ολυμπιακού) Μιχαήλ Ι. Μανούσκος, διετέλεσε αιρετός Δήμαρχος της Πόλης, όταν με απόφαση του τότε πανίσχυρου υπουργού Διοικήσεως Πρωτευούσης Κ. Κοτζιά στις 30/9/1938 απολύθηκε ο εκλεγμένος Δήμαρχος Σωτήριος Κ. Στρατήγης και όλα τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου που είχαν εκλεγεί στις δημαιρεσίες της 11/2/1934 και το δικτατορικό καθεστώς του Ι. Μεταξά τον διόρισε Δήμαρχο στην θέση του. Δύο είναι μεταξύ άλλων οι κύριες πηγές που διαβάζουμε για τα πειραϊκά πεπραγμένα του διορισμένου αυτού Δημάρχου, ο οποίος έφυγε από την ζωή σε μικρή σχετικά ηλικία, 57 ετών στις 11 Δεκεμβρίου του 1952. Και οι δύο σημαντικές πηγές μας μιλούν για την αξιόλογη και δραστήρια προσωπικότητα και προσφορά του στον Δήμο μας, διευκρινίζοντάς μας ταυτόχρονα, ότι παρά τον διορισμό του από την δικτατορία δεν υπήρξε άνθρωπός της όπως σε άλλες περιπτώσεις. Μάλιστα, η πρώτη πηγή, αναφερόμαστε στο άρθρο του δημοσιογράφου και πεζογράφου Χρήστου Λεβάντα στην εφημερίδα «Η Φωνή του Πειραιώς» στις 13 Δεκεμβρίου του 1952, αμέσως μετά τον θάνατό του, με τίτλο «Μιχαήλ Μανούσκος, ο δήμαρχος με το ποιητικό αίσθημα και τους οραματισμούς» διακρίνεται για τον θετικό και επαινετικό τόνο για την προσωπικότητα του ατόμου, τις οραματικές του φιλοδοξίες αναμόρφωσης της Πόλης και την μεγάλη αγάπη που έτρεφε ο Πειραϊκός λαός στο πρόσωπό του. Ο Μ. Ι. Μανούσκος όπως σκιαγραφείται και από την δεύτερη πηγή, αυτή του τελευταίου ιστορικού του Πειραιά Γιάννη Ε. Χατζημανωλάκη στο βιβλίο του «Οι Δήμαρχοι του Νεότερου Πειραιά», Πειραιάς 1999, β΄ έκδοση 2002, σελ. 188-191 υπήρξε μία καλλιτεχνική και ρομαντική φυσιογνωμία η οποία διακρίνονταν για την απλότητά της, την καταδεκτικότητά της και την θερμότητα της φροντίδας της για το καλό και την αναμόρφωση της εικόνας της Πόλης παρά του γεγονότος ότι δεν ήταν εκλεγμένος αλλά διορισμένος. Γράφει μεταξύ άλλων ο πεζογράφος και δημοσιογράφος Χρήστος Λεβάντας ότι η ενδυμασία του ήταν απλή, φορούσε ένα «ιδιόρρυθμο πάντα καπέλο» που θύμιζε τύπους του «Καρτιέ- Λατέν». Είχε αφελές χαμόγελο και ονειροπόλο βλέμμα. «Η φήμη τον έφερνε κλεισμένο από το πρωϊ ως το βράδυ στο μικρό κλωστοϋφαντουργικό εργοστάσιο που διατηρούσε σε μια πάροδο του τέρματος της οδού Τροχιοδρόμων και στα αθλητικά γήπεδα του Ολυμπιακού». Και συνεχίζει ο πάντα κατατοπισμένος στα πειραϊκά κοινά Χ. Λεβάντας, «Μα άλλες πληροφορίες μιλούσαν για ώρες που περνούσε με το πινέλο στα χέρια μπρος σε τελάρα και σε τρίποδα, στημένα σε γραφικά μονοπάτια και σε ακρογιαλιές  του αγαπημένου του Πόρου, για ώρες που ζούσε μέσα σε ατελιέ ονομαστών ζωγράφων, για τη θερμή φιλία του με το Λάζαρη, το Γερμενή και άλλους καλλιτέχνες…». Ενώ για την σχέση του με το καθεστώς Ι. Μεταξά αναφέρει παρακάτω: «Ο δήμαρχος της Δικτατορίας δεν άφηνε ποτέ να περάσει το καταλυτικό της πνεύμα της στον προθάλαμό του! Στάθηκε ο πιο αυστηρός θεματοφύλακας των πειραϊκών συμφερόντων, σε σημείο, που λίγο πριν από τον πόλεμο να πέσει σε δυσμένεια των τότε προϊσταμένων του…». Στα θετικά λεγόμενα του Χρήστου Λεβάντα έχουμε τον θετικό εκθειασμό μιάς προσωπικότητας όπως φαίνεται ευγενικής, απλής, με καλλιτεχνική φλέβα, ενός δραστήριου Δημάρχου ο οποίος αγαπήθηκε από τον πειραϊκό λαό που, όπως γράφουν τα δημοσιεύματα του πειραϊκού τύπου η συμμετοχή των Πειραιωτών στην κηδεία του ήταν πάνδημη, και οι λόγοι που εκφωνήθηκαν από πολιτικούς και δημοτικούς παράγοντες αναφέρονταν στο αμέριστο ενδιαφέρον του ζωγράφου Μ. Ι. Μανούσκου για τον Πειραιά. Κάπως επιφυλακτικότερη είναι η κρίση του Γιάννη Ε. Χατζημανωλάκη ενώ με σχετικούς ενδοιασμούς αποδέχεται τις απόψεις του Χ. Λεβάντα. Διαβάζουμε, σ. 190 του βιβλίου του: «Δεν γνωρίζω κατά πόσο οι παρατηρήσεις του Χρήστου Λεβάντα, ιδιαίτερα οι σχετικές με τη στάση του, κατά τη διάρκεια της θητείας του στο Δήμο, προς το καθεστώς της 4^ης Αυγούστου, ανταποκρίνονταν στην πραγματικότητα. Δεν ήταν ακίνδυνο «παιχνίδι» ή έστω και κάποια επιφυλακτική στάση προς αυτό το καθεστώς. Εκείνο όμως που μπορεί ανεπιφύλακτα να υποστηριχθεί είναι ότι ο Μιχ. Μανούσκος, ενώ είχε την δυνατότητα  να επαναπαυθεί στην εμπιστοσύνη της πανίσχυρης Δικτατορίας του Ι. Μεταξά και του επίσης πανίσχυρου υπουργού Διοικήσεως Πρωτευούσης Κώστα Κοτζιά, που και προσωπικά τον επέλεξε, δεν το έπραξε. Ούτε στην όλη «πολιτεία» του στο Δήμο τον επηρέασε το γεγονός ότι δεν ήταν αιρετός δήμαρχος, δεν είχε δηλαδή αναλάβει καμμιά δέσμευση προς το λαό και, συνεπώς δεν μπορούσε να φοβάται την ημέρα της κρίσεως, αφού δεν ήταν υποχρεωμένος να δώσει ποτέ λόγο.». Ενώ υπογραμμίζει την θετική προσφορά του προς την Πόλη και στην άοκνη προσπάθειά του να «νοικοκυρέψει» τα οικονομικά του Δήμου, να βελτιώσει τις λειτουργίες των υπηρεσιών του και να εξωραΐσει και διαμορφώσει επί τα βελτίω την εικόνα του. Στα Δημαρχιακά του έργα συγκαταλέγονται η αναδιαμόρφωση των πλατειών και των κήπων της πόλης. Η τοποθέτηση της προτομής του πειραιώτη λογοτέχνη Παύλου Νιρβάνα στη συμβολή της ακτής Τρύφωνος Μουτζοπούλου και Χαριλάου Τρικούπη στο Πασαλιμάνι. Η ίδρυση Βρεφοκομικού Σταθμού, Παιδικών Σταθμών και Παιδικών Χαρών σε διάφορα σημεία του Δήμου. Επί δημαρχίας του αποπερατώθηκε και εγκαινιάστηκε ο ιερός ναός της Αγίας Παρασκευής στην περιοχή της Καλλίπολης, κατασκευάστηκε το ανηφορικό τμήμα της λεωφόρου Γεωργίου του Α΄ το γνωστό μας «καλντερίμι» με τα παρτέρια, δημιουργήθηκε η πλατεία της συνοικίας του Απόλλωνος. Διαμορφώθηκε με έργα ανάπλασης ο περιφερειακός δρόμος της Καστέλλας κλπ. Να προσθέσουμε ότι ο πειραιώτης δικηγόρος Δημήτριος Θ. Σπηλιωτόπουλος που συνέγραψε πρώτο βιβλίο για τους πειραιώτες Δημάρχους, "Οι Δήμαρχοι της πρώτης εκατονταετηρίδος" κλείνει τις σελίδες του μελετήματός του αναφερόμενος στους Δημιουργούς Δημάρχους του Πειραιά με τον Σωτήριο Στρατήγη ενώ, αναδημοσιεύει και τις αρνητικές απόψεις του Κ. Κοτζιά για την μέχρι τότε οικονομική πορεία της Πόλης.

Σημαντική υπήρξε η προσφορά του και η φροντίδα του στους πνευματικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους της πόλης και ιδιαίτερα στο περιοδικό που κυκλοφόρησαν ο Κλέαρχος Μιμίκος και η Ισιδώρα Ρόζενταλ Καμαρινέα, «Πειραϊκά Γράμματα», ανέλαβε υπό το προσωπικό του ενδιαφέρον την δημιουργία της «Πειραϊκής Σκηνής» η οποία έδωσε σειρά παραστάσεων στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, και τέλος οργάνωσε την Α΄ Πανελλήνια Έκθεση Χαρακτικής στο Φουαγιέ του Δημοτικού Θεάτρου.

     Με τις ελάχιστες πληροφορίες που καταγράψαμε παραπάνω, οφείλουμε να προσθέσουμε το όνομα του Μιχαήλ Ι. Μανούσκου στους Πειραιώτες Δημάρχους που ωφέλησαν και ενδιαφέρθηκαν πραγματικά για την Πόλη, άφησαν το θετικό στίγμα τους στις μνήμες των μεταγενεστέρων γενεών Πειραιωτών δείχνοντας μάλιστα την ιδιαίτερη προσωπική του φροντίδα για τον πνευματικό κόσμο της Πόλης και τα καλλιτεχνικά της επιτεύγματα. Κάτι αρκετά σημαντικό για μία προσφυγούπολη και «φτωχομάνα» όπως υπήρξε ο Πειραιάς με την σημαντική πνευματική και καλλιτεχνική συνεισφορά του από την ίδρυσή του σε Δήμο έως σήμερα σε ονόματα, έργα και άλλα δημιουργήματα. Σε ένα θαυμάσιο ταξίδι στον χρόνο, που, ούτε ίσως να το ονειρεύτηκαν οι πρώτοι οικιστές του.

    Ενδιαφέρουν σήμερα τα έμμετρα και τα πεζά κείμενα του Αφιερώματος; ποιος ξέρει. Σίγουρα πάντως οι Οδηγίες που μας παρέχονται στο δεύτερο μέρος του αφιερώματος σχετικά με τα Λουλούδια και τα Φυτά, υπογεγραμμένα από τον Γεωπόνο προϊστάμενο των υπηρεσιών του Δήμου Πειραιά, το «εισαγωγικό» κείμενο του τότε Δημάρχου και φυσικά οι Πειραιώτες συγγραφείς που συμμετέχουν ανήκουν σε αυτό που έχουμε ονομάσει Πειραϊκή Σχολή Λογοτεχνίας και η παράδοσή της. Η επιλογή των υπευθύνων του περιοδικού να συμπεριλάβουν και πασίγνωστα πανελλαδικώς ονόματα δημιουργών όπως ο μεγάλος μας ποιητής Κωστής Παλαμάς και ο ποιητής και πεζογράφος βουκόλος Κώστας Κρυστάλλης, αλλά και δύο Δημώδη στιχουργήματα δίνουν μία άλλη, ποιητική διάσταση στο περιοδικό που ξεφεύγει από τα πειραιώτικα γεωγραφικά όρια. Τα επιλεκτικά αυτά ποιήματα και πεζά δεν είναι μόνο καλογραμμένα, αλλά αναδύουν και μια ποιητική ατμόσφαιρα εαρινής αίσθησης, και πολυχρωμίας κλίμα από την αναφορά στην ποικιλία αυτή των λουλουδιών και φυτών που και σήμερα ακόμα, στολίζουν βεράντες και μπαλκόνια οικιών ή συναντάμε σε αυλές μονοκατοικιών. Αξίζει να προσεχθεί και η γλώσσα των κειμένων που διαθέτει μεγάλη, εύλογο αυτό λόγω θέματος, λυρικότητα. Από την μεριά μας, δεν θελήσαμε να πειράξουμε την τότε ορθογραφία των δημοσιευμάτων, ακόμα και όταν διαισθανόμασταν ότι εδώ έχουμε κάποιο τυπογραφικό λαθάκι, ιδιαίτερα στα σημεία στίξεως. Να τονίσουμε μόνο ότι η επιλογή με ποιήματά τους του λυρικού ποιητή του Μεσοπολέμου Λάμπρου Πορφύρα (δεν βρίσκονταν στην ζωή) αλλά και του νεότερου ποιητή και πειραιολάτρη Βασίλη Λαμπρολέσβιου, δηλώνουν την εκτίμηση που έτρεφαν οι Πειραιώτες αρμόδιοι στα πρόσωπά τους. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και οι υπόλοιπες πειραιώτικες συμμετοχές και ονόματα δεν ήσαν σεβαστές. Να υπενθυμίσουμε και τα χρονογραφήματα «Πειραιώτικα» του ποιητή Νίκου Χαντζάρα στα οποία αναφέρεται στους Κήπους του Πειραιά. Και κάτι ακόμα, ίσως αποτελεί πρωτοτυπία στην ιστορία των ελληνικών λογοτεχνικών περιοδικών το γεγονός ότι τα «Πειραϊκά Γράμματα» κυκλοφόρησαν πρώτα!! δύο τεύχη τους αφιερωμένα στα Άνθη. Αλλά αυτό χρήζει άλλου είδους έρευνας και εξέτασης που δεν είναι της παρούσης.

    Στην πρώτη μέσα σελίδα μεταφέρονται τα στοιχεία του περιοδικού του εξωφύλλου ΑΓΑΠΑΤΕ ΤΑ ΑΝΘΗ με μεγάλα κεφαλαιογράμματα και αμέσως μετά διαβάζουμε σε μικρότερο μέγεθος ΠΩΣ ΝΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕ ΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ ΜΑΣ, μικρή ανθισμένη βινιέτα κοσμεί την σελίδα.

Στην δεύτερη αριστερή σελίδα διαβάζουμε την ανακοίνωση τα της Εκθέσεως:

Πειραιώται!

Από τις 30 Απριλίου έως στις 5 Μαϊου έ,έ. πρόκειται να γίνη

        Η ΕΒΔΟΜΑΣ ΤΩΝ ΑΝΘΕΩΝ

που οφείλεται στην έμπνευσι του Αξιοτίμου Υπουργού Δικοικητού Πρωτευούσης κ. Κ. ΚΟΤΖΙΑ, με τον σκοπό να προπαγανδισθή η αγάπη του κοινού προς τα Λουλούδια, να διαδοθή η χαρά τους στις ψυχές όλων των πολιτών.

        Όλοι γνωρίζομε πόσο λεπτοί και πιστοί φίλοι του ανθρώπου είναι τα Λουλούδια, πώς εξευγενίζουν τα αισθήματά μας και στολίζουν τον βίο μας, και όλοι εκτιμούμε τον κοινωνικό ρόλο τους.

    Είναι λοιπόν υποχρέωσις και ψυχική ανάγκη όλων μας, να μετάσχωμε στον επίσημον τούτον πανηγυρισμό των Λουλουδιών, εκφράζοντας τα αισθήματα της χαράς και της ευγνωμοσύνης μας, με τον τρόπο της στοργής και των περιποιήσεών μας γι’ αυτά.

   Οι Πειραιώται, πρόθυμοι πάντοτε να μετέχουν σ’ εκδηλώσεις κοινωνικού πολιτισμού- όπως το απέδειξαν με την «Εβδομάδα του Πρασίνου», πέρυσι- είναι βέβαιο πώς και τώρα θα πρωτοστατήσουν πάλι, για να επιτύχη στον Πειραιά μας η «Εβδομάς των Λουλουδιών», και θα μετάσχουν πρόσχαροι και ακούραστοι όλοι στον εορτασμό που ετοιμάζει ο Δήμος μας.

   Ο Υπουργός μας κ. Κώστας Κοτζιάς περιμένει βάσιμα και μας καλεί να πρωτοπορήσωμε πάλι. Και θα πρωτοπορήσωμε! Είναι ζητήματα φιλοτιμίας για τον Πειραϊκόν λαό να μη διαψεύση ούτε τον Υπουργό του, ούτε τον εαυτό του.

   Άς ετοιμασθούμε λοιπόν για την «Εβδομάδα των Ανθέων».

   Με ένα λουλούδι στο στήθος, με το τραγούδι στα χείλη, άς φροντίσωμε να σπαρθή με λουλούδια η αυλή μας, ν’ ανθοβολήση η γλάστρα μας, να στολισθή κάθε γωνιά της γειτονιάς μας, να γίνη, από το ένα ως το άλλο άκρο, ολόκληρος ο Πειραιεύς μιά πολύχρωμη ανθοδέσμη, για να ευφραίνεται αισθητικά το βλέμμα μας και να μυροβολή αγνά η ψυχή μας.

   Εμπρός όλοι για την νίκη μας στην «Εβδομάδα των Ανθέων»!

   Στην επόμενη τρίτη σελίδα έχουμε το κείμενο του Υπουργού Διοικητικής Πρωτευούσης Κώστα Γ. Κοτζιά,

  Προς τους αγαπητούς μου Πειραιείς.

   Ετέθη ως θέμα και είναι απόφασις, ο Πειραιεύς να πρωτοπορήση.

    Δεν πρόκειται περί μιάς οιασδήποτε πόλεως. Πρόκειται περί του Πειραιώς.

   Δεν πρόκειται περί των οιωνδήποτε κατοίκων μιάς πόλεως. Πρόκειται περί των Πειραιέων: Των ναυτίλων, των εμπόρων, των βιομηχάνων, των επιστημόνων, των επαγγελματιών και βιοτεχνών των εργατών. Της κυψέλης, δηλαδή πάσης ευγενούς προσπαθείας των εκπροσώπων του μόχθου των αγωνιστών της ζωής.

   Όταν ομιλούμεν δια τον Πειραιά και τους Πειραιείς, πρόκειται περί πόλεως και περί πολιτών δικαιουμένων σεβασμού, στοργής και οιασδήποτε θυσίας.

   Διά τούτο η απόφασις της πρωτοπορίας είναι ειλημμένη.

   Ήδη, μέχρι σήμερον, με την νέαν Δημοτική του αρχήν ο Πειραιεύς, πρώτος μεταξύ των πρώτων, αρχίζει να έχη το αίσθημα της υπερηφανείας, ότι περιοδεύει και εξελίσσεται.

   Πιστεύομεν εις τους Πειραιείς, όπως πιστεύωμεν ότι μέχρι σήμερον ουδέν ηρνήθησαν οι Πειραιείς, όταν εζητήθη η συμμετοχή αυτών εις ό,τι αφορά την ανύψωσιν της πόλεως, διότι αγαπούν τον Πειραιά των.

    Πρό επταμήνου υπεσχέθημεν ότι εντός ενός και ημίσεως έτους από τότε ο Πειραιεύς θα ήρχιζε να εμφανίζη τας πρώτας σαφείς αποδείξεις της πίστεώς μας διά την πρόοδόν του. Μόλις επτάμηνον παρήλθε και οι αποδείξεις εδόθησαν.

   Ήδη καλούμεν τους Πειραιείς, να έλθουν πρώτοι εις την περιφέρειαν Διοικήσεως Πρωτευούσης κατά την μεγάλην προσπάθειαν της διαδόσεως του Λουλουδιού εις όλας τας κοινωνικάς τάξεις.

   Οργανούται η «Εβδομάς των Ανθέων» από της 30^ης Απριλίου μέχρι της 5^ης Μαϊου.

   Σκοπός της «Εβδομάδος των Ανθέων» είναι να γίνη το Λουλούδι ζήτημα ανάγκης, ζωής μας.

   Όπως το ψωμί δια την συντήρησιν του ανθρώπου, έτσι το λουλούδι δια την συντήρησιν της ψυχής.

   Το λουλούδι είναι η εκδήλωσις του Θεού επί της γής. Είναι η πλέον αληθινή και μεγάλη ειρηνοποιός δύναμις. Είναι φορεύς του πολιτισμού. Ο φορεύς της αγάπης μεταξύ των ανθρώπων.

   Όπως μέσα εις την εκκλησίαν ο άνθρωπος αισθάνεται εαυτόν ανώτερον, έτσι και μέσα εις ανθοστόλιστον χώρον. Ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι είναι άνθρωπος με ευγενή αποστολήν, με ιδανικά.

   Οι Πειραιείς άς ανθοστολίσουν τον Πειραιά, δια να αποδείξουν διά μίαν ακόμη φοράν, ότι εμφορούνται από τα ευγενέστερα αισθήματα και τα ανωτέρα ιδανικά.

Σημείωση: Ασφαλώς σήμερα, κατανοούμε τους τόνους υπερβολής με τους οποίους απευθύνεται ο τότε αρμόδιος υπουργός διοικητής πρωτευούσης στους Πειραιώτες, λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες που περνούσε η χώρα μας και το εντός της Πόλεως Δημαρχιακό κλίμα. Θα άξιζε πάντως πιστεύω, αν διαβάζαμε και άλλες παρόμοιου είδους ανακοινώσεις και για άλλους Δήμους της Αττικής, και αν την περίοδο εκείνη διεξήχθησαν Ανθοκομικές Εκθέσεις και σε άλλες Δημαρχιακές περιφέρειες- όπως πχ. στην Κηφισιά ακόμα και επί των ημερών μας, εκτός αν αυτήν την ανθοφορούσα τύχη είχε μόνο η Πόλη μας και εμείς οι Πειραιείς.

 Η 4^η σελίδα είναι κενή ενώ στην 5^η έχουμε την πρόσκληση «Αγαπητοί συμπολίτες του Πειραιά» που υπογράφει ο τότε Δήμαρχος Πειραιά Μιχάλης Μανούσκος.

        Αγαπητοί συμπολίτες του Πειραιά,

Ανεξάντλητος σ’ εμπνεύσεις ποιητικές, που άξια τις μετουσιώνει σε πραγματικότητες ωραίες, ο επίλεκτος Υπουργός μας Διοικητικής Πρωτευούσης κ. Κ. Κοτζιάς, μας καλεί- μετά τον αλησμόνητο θρίαμβο της «Εβδομάδας του Πρασίνου»- να οργανώσωμε, να πανηγυρίσωμε την «Εβδομάδα των Ανθεών».

   Τα λουλούδια, τα τρυφερότερα αυτά πλάσματα της Φύσης, είναι σιωπηλοί, αξιολάτρευτη φίλοι του Ανθρώπου και, από το λίκνο ως τον τάφο, τον παρακολουθούν πιστοί. Παραστέκουν σ’ όλες τις μεγάλες εκδηλώσεις της ζωής μας. Στολίζουν τη χαρά μας, παρηγορούν το πένθος μας, εμπιστεύονται τον έρωτά μας, ερμηνεύουν τα λεπτότερα αισθήματα και τις αβρότερες συγκινήσεις μας. Και είνε ακόμη τα λουλούδια λαμπροί συντελεστές αισθητικής χαράς, φαιδρά εμβλήματα κοινωνικής ανάπτυξης, μυρωμένα σύμβολα, ψυχικού πολιτισμού.

    Αξίζει, λοιπόν, για όσα μας προσφέρουν, να τιμήσωμε κ’ εμείς τα λουλούδια. Να διαδώσωμε τη χάρη τους, να τα περιποιηθούμε, καλλιεργώντας τα άφθονα και συστηματικά, από το ένα ως το άλλο άκρο του Πειραιά μας, από τον πλουσιώτερο κήπο του κέντρου, μέχρι και της μικρότερης γωνιάς της γειτονιάς.

   Την ευγενή αυτήν υποχρέωσή μας πρέπει να εκπληρώσωμε κατά την «Εβδομάδα των Ανθεών» που θα διεξαχθή το Μάϊο, τον ποιητικό μήνα των λουλουδιών.

   Ο Υπουργός μας, μεγάλος φίλος του Πειραιά κ. Κώστας Κοτζιάς, δίκαια περιμένει να πρωτοστατήση ο Πειραϊκός λαός και στο νέον, ωραίο αγώνα όπου μας συγκαλεί.

   Είμαι βέβαιος ότι όλοι θα φιλοτιμηθούμε σχετικά και δεν θα διαψεύσωμε την ελπίδα του. Και, όπως πέρυσι που εκέρδισε ο Πειραιάς το βραβείο της «Εβδομάδας του Πρασίνου», έτσι και τώρα, ενθουσιώδεις και ομόθυμοι, άς εργασθούμε για τη νέα επιτυχία μας, για νίκη του Πειραιά στην «Εβδομάδα των Ανθεών».

    Το περιοδικό χωρίζεται σε δύο θεματικούς κύκλους. Στον πρώτο, που θα ονομάζαμε φιλολογικό σελίδες 7-14 περιλαμβάνει ποιήματα και διηγήματα γνωστών μας Πειραιωτών και μη λογοτεχνών.

Έχουμε:

Σελίδα 7 το ποίημα ΥΜΝΟΣ ΣΤΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ της Ισιδώρας Καμαρινέα.

Σας είχαμε πρωτογνωρίσει

μικρά κι’ αξένοιαστα παιδιά

κι’ είχεν εσάς πολύ αγαπήσει,

μετά το φώς, η νέα καρδιά.

 

Στον κήπο μέσα- τέτοια χάρη,

τριαντάφυλλα και γιασεμιά:

με σας να παίρνω απ’ το φεγγάρι

τη φορεσιά την ασημιά.

 

Να τρέχω μέσα στο χωράφι,

στην ανοιξιάτικην αυγή,

την ώρα που το κρίνο βάφει

χρυσόν ο ήλιος μόλις βγή.

 

Μίσχος να γέρνω στα όνειρά μου’

και παπαρούνα πορφυρή

μαζί σας η τρελλή χαρά μου

στα μάγουλα να μου φορή.

 

Ύμνος ν’ ανθίζη η  ωμορφιά σας,

τ’ αηδόνι πού την τραγουδεί

και μοναχά στη συντροφιά σας

να ξαναγίνουμαι παιδί.

 

Άνθη στη γλάστρα, στο λιβάδι,

στήν άσπρη αυλή, στη ρεμματιά:

μύρο στοργής κι’ αγγέλων χάδι,

πάντα σας χάρηκε η ματιά!

Σελίδα 8 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ (ΤΟΥ ΜΑΗ- ΤΟ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ).

        ΤΟΥ ΜΑΗ

Εμπήκε ο Μάης, εμπήκε ο Μάης, εμπήκε ο Μάης ο μήνας.

Ο Μάης με τα τριαντάφυλλα κι’ ο Απρίλης με τα ρόδα.

Μάη μου, Μάη δροσερέ, κι’ Απρίλη λουλουδάτε,

Απρίλη ροδοφόρετε, Μάη μου κανακάρη,

π’ όλο τον κόσμο γιόμισες μ’ άνθη και με λουλούδια

κ’ εμένα με περίπλεξες στης κόρης τις αγκάλαις.

Για μήνυσέ μου, λυγερή, για μήνυσέ μου, κόρη,

να δώσω το χαιρετισμόν όσο π’ ανθούν οι κάμποι,

στέφανα να μας πλέξουνε με τανθισμένο κλήμα.

να στρώσουμε την κλίνη μας με της μυρτιάς τα άνθη,

να πέφτουν τάνθη απάνω σου, τα ρόδα στην ποδιά σου

και τρία χρυσά γαρύφαλλα τριγύρω στο λαιμό σου.

        ΤΟ  ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟ

Ο δυόσμος κι’ ο βασιλικός και τάσπρο καρυοφύλλι,

αυτά τα τρία μαλλώνανε το ποιό μυρίζει κάλλιο.

Πετιέται το τριαντάφυλλο το μοσκομυρουδάτο:

«Σωπάτε, βρωμολούλουδα και σεις βρωμοβοτάνια,

κ’ εγώ είμαι το τριαντάφυλλο, της άνοιξης στολίδι,

πού το χειμώνα κρύβομαι στής αγκαθιάς τη ρίζα,

το Μάη το μήνα φαίνομαι σε νιού γαμπρού κεφάλι,

σε παντρεμένης γόνατα, στου κοριτσιού τον κόρφο,

στής χήρας το προσκέφαλο βραδιάζω, ξημερώνω».   

Σελίδα 9 το πεζό ΟΝΕΙΡΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑΣ του Κλέαρχου Μιμίκου.

   Τη νύχτα απόψε η κόρη της αγάπης μας άνοιξε το παράθυρό της.

    Ωραία είναι η αγάπη της καρδιάς μας! Με τα μαλλιά της αιχμάλωτο έδεσε τον πόθο μας’ των ματιών της το φέγγος πλημμυρεί το δρόμο της ζωής μας’ και πορφυρή πληγή ο έρωτας στα χείλη της ανθεί.

   Είναι η καρδιά της καρδιάς μας αυτή η κόρη, που εστάθη στο παράθυρο κ’ έσκυψε προς τον κήπο.

   Ώρα γαλανή και γαλανή αυτή απόψε. Όλα της φύσης τα παιδιά και της ζωής τα πλάσματα και οι ψυχές του κόσμου, τα πάντα έχουν μυστικά παρασυρθή να νοσταλγούν απόψε, ίσως το βαθυκύανον ουρανόν, όπου άγγελοι με τα όμματα των άστρων αόρατοι τα καλούν.

    Σιγή έξω, σιγή πλασμένη από δρόσο και μύρα και σκιάς ρεμβασμούς. Δεν είναι, αληθινά, της σιγής φωνή και το κελάδημα πού φθίνει τώρα τούτο; Ανάμεσα στους κλώνους της αρχαίας λεύκας, μιά αηδόνα λυποθυμεί, από τον ίδιο της σκοπό γοητευμένη’ και αναπηδά αγνή η μουσική της- φλέβα αρμονίας από τα βάθη άϋλης μιάς πηγής- και διαχύνεται γύρω, ραντίζοντας αχνό το φόρεμα της νύχτας. Και, ως φτερά χρυσαλλίδας, αναρριγώντας τ’ αργυρά του δέντρου φύλλα- σείστρα και φόρμιγγες και κύμβαλα- παίρνουν το ρυθμό να τον εξαγγείλουν ως τα πέρατα της γης και, τώρα, με της αύρας τον ταπεινό αναπαλμό, να τον εμπιστευθούν της κόρης.

   Ακούει η αγαπημένη το τραγουδημένο της εσπέρας μυστικό και σκύφτει στο παράθυρο εκεί, για ν’ αποκοιμηθή.

   Από τον κήπο τότε εκίνησαν τ’ άνθη. Πρώτα τα ρόδα’ τ’ αβρά, λευκά ρόδα και τ’ αρρωστημένα από γλυκύ πάθος κίτρινα’ τα εκατόμφυλλα του θριάμβου ρόδα και τα από βασιλικό αίμα βαμμένα εκείνα. Ύστερα, τα γλαυκά κρίνα, με το ευαγγελικό της παρθενίας άρωμά τους. Οι διψασμένοι των φιλημάτων το μέλι χιονανθοί. Η λευκή μαργαρίτα, πυθία της αγάπης, με το άσπιλο των φύλλων της κέντημα. Τα γλαφυρά της νοσταλγίας γαρύφαλα, ρόδινα και λευκά. Η ανεύωδη ανεμώνη, με το πορφυρό κύπελλο της ηδονής της. Τ’ αργυρωμένα γιασεμιά, μεθυστικό που διαχύνουν το αίσθημά τους. Οι νάρκισσοι που λικνίζουν σε νευρώδεις μίσχους το ποίημα της λευκότητάς τους. Ο βαρύτιμος πανσές, φορώντας το βελούδινο ύφασμα της άγονης μελαγχολίας. Η ελληνική πασχαλιά με το σεμνό της προσδοκίας της μύρο. Και, τέλος, οι ανθοί της λεμονιάς, από λευκό χρυσό γλυπτοί, μυροβολώντας τους ίμερους της γονής τους.

   Όλα τ’ άνθη τούτα εκίνησαν αργά από τον κήπο. Και ήρθαν γύρω της νυσταγμένης κόρης, ανυποψίαστα. Ως εντός της ψυχής της εξέχυσαν τα μύρα και τ’ αρώματα και τα βάλσαμά τους’ στα πόδια της, κάτω, εθυσίασαν σε μαρασμούς τους ενθουσιασμούς της ζωής τους. Και την εκύκλωσαν λατρευτικά όλα τ’ άνθη.

   Ακροβατώντας μετά, και με το δάχτυλο, σημείο σιωπής, στο στόμα, εσύρθη ο ύπνος κ’ έκλεισε απαλά πολύ τα βλέφαρά της. Ο άγνωστος πόθος άρχισε τώρα ν’ αναπνέη στο στήθος της αγαπημένης κόρης, ενώ τ’ όνειρο ύφαινε εμπρός της μιάς ευτυχίας τα πέπλα.

   Και τελευταία η βαθύτατη αγάπη μας, η αγάπη της, με το μεσονύχτιο της ώρας φέγγος, ήρθε κ’ έσκυψε άνωθε της κόρης της καρδιάς μας κ’ ελαφρά, άνθισε στα χείλη της το τρυφερό, το πρώτο φίλημά της…

Σελίδα 10, 2 ποιήματα ΡΟΔΟΥ ΜΟΣΚΟΒΟΛΗΜΑ και ΤΑ ΝΕΡΑΝΖΑΝΘΙΑ του Κωστή Παλαμά.

        ΡΟΔΟΥ  ΜΟΣΚΟΒΟΛΗΜΑ

Εφέτος άγρια μ’ έδειρεν η βαρυχειμωνιά,

πού μ’ έπιασε χωρίς φωτιά και μ’ ηύρε χωρίς νιάτα,

κι’ ώρα την ώρα πρόσμενα να σωριαστώ βαριά

   στη χιονισμένη στράτα.

 

Μά χτές καθώς με θάρρεψε το γέλοιο του Μαρτιού

και τράβηξα να ξαναυρώ τ’ αρχαία τα μονοπάτια,

στο πρώτο μοσκοβόλημα ενός ρόδου μακρυνού,

    μου δάκρυσαν τα μάτια.

--

        ΤΑ ΝΕΡΑΤΖΑΝΘΙΑ

Τα νερατζάνθια αθώρητα στον κήπο εκεί από πέρα

Μοσκοβολάνε την αυγή, τη νύχτα και τη μέρα,

τα τωρινά, τα χτεσινά και κείνα τ’ αυριανά.

Μοσκοβολάνε θύμησες, ονείρατα, λαχτάρες,

και τους αντρίκειους ίδρωτες, και του παιδιού τις χάρες

και τ’ αποφάγια από του νου τ’ αρχοντικό το δείπνο

και το στερνό που καρτερώ και δίχως ξύπνημα ύπνο.

Και μέσα μου και τα γερά και τ’ άρρωστα μεθάνε.

με τ’ απριλιάτικο κρασί, καθώς μου το κερνάνε

με τ’ άσπρα ποτηράκια τους, τα νεραντζάθια.  

Σελίδα 11 ο πεζογράφος και δημοσιογράφος Χρήστος Λεβάντας δημοσιεύει το διήγημα Ο ΠΑΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΥΚΛΑΜΙΝΟ.

   Σά νάχε το φτωχό αγριολούλουδο φωνή και να τσιρίζει κάτω απ’ το βαρύ του πόδι, σταμάτησε το δρόμο του κι’ έστρεψε πάνω σ’ αυτό ταραγμένο το βλέμμα. Δε χωρούσε αντίρρησι. Το φτωχό αγριολούλουδο πού βρισκότανε πιά πατημένο κι’ άψυχο κει, μπροστά του, με τα πράσινα φυλλαράκια του καρφωμένα στο χώμα, ήταν το ίδιο, το μώβ κυκλάμινο, πούχε δή λίγη ώρα πρωτήτερα, καθώς κατέβαινε τη φουντωμένη βουνοπλαγιά, να υψώνη τα μικρό και πολύ λεπτό κορμάκι του κοντά στην αριστερή άκρη του γιδόστρατου.

   Ο Παύλος, έτσι το έλεγαν, αντικρύζοντας το αισθάνθηκε μέσα του κάτι να σπάει… Λες κι’ είχε κάνει το μεγαλύτερο κακό, ένοιωσε μονομιάς την ψυχή του να σφίγγεται, να γεμίζη απόνα παράξενο πόνο. Εστάθηκε και το κοίταξε και σε μιά στιγμή τούρθε να σκύψη, να μαζέψη στις φούχτες του τα μικρά φυλλαράκια πούταν πλημμυρισμένα στο νερένιο αίμα τους και να τα χαϊδέψη αλαφρά, αλαφρά. Να τα χαϊδέψη έτσι, σα να αντιπροσώπευαν τούτα μιάν ολάκαιρη ζωή, μια ζωή που της είχε κόψη το νήμα με το καταραμένο παραστράτημα.

   Αληθινά αν είχε προσέξει περισσότερο στο πέρασμά του απ’ το γιδόστρατο, πού ήταν στη μέση ενός ταπέτου γεμάτου από αγριολούλουδα, σ’ αυτή την ώμορφη πλαγιά, γεμάτου από πανσέδες, ανεμώνες, κόκκινα αγριοκρινάκια, αμάραντους, κυκλάμινα, δε θάχει απλώσει τώρα τέτοιο πένθος. Το φτωχό κυκλάμινο, που ποιος ξέρει πόσες μπόρες και πόσοι άνεμοι τώχαν δείρει κει πάνω, θα υψωνότανε ακόμη στην άκρη του και θα πανηγύριζε ολόχαρο τ’ αγνάντεμμα του ανοιξιάτικου ήλιου. Του ήλιου που λές κι’ είχε δει τη συφορά του δύστυχου αγριολούλουδου πά στην ώρα π’ άστραφτε κι’ έλουζε στο φώς του το πεντάμορφο βουνό κι’ ήταν τώρα κρυμμένος πίσω απόνα μικρό ταξιδιάρικο συννεφάκι. Δίχως να το νοιώση- αναστέναζε ο Παύλος έτσι π’ άκουσε τόν, αναστεναγμό του ο μπούρμπουλας και σταμάτησε ξαφνιασμένος το ατέλειωτο και κουραστικό πισωστράτεμμα του. Στην όψη του μώβ κυκλάμινου, πούταν πλαγιασμένο στο χώμα, είδε ολοζώντανο τον ίδιο του εαυτό.

   Μήπως, όμοια δεν είνε η μοίρα των ανθρώπων;

   Το μάτι του στράφηκε απ’ τον κόσμο των αγριολούλουδων, που σειόντουσαν αλαφρά στο σιγανό, μυρωμένο αγέρι και τον κοιτούσαν γεμάτα λύπηση, πέρα μακρυά. Κεί κάτω, στο βάθος του ορίζοντα, όπου φαινότανε ένα δάσος από αναρίθμητα σπίτια, πόσα φτωχά άραγες κυκλάμινα δεν ύψωναν το κορμάκι τους υπό τις στέγες του πολυδαίδαλου αυτού δάσους; Πόσα δε χάνουν τις ζωές τους πάω στην ώρα που χαίρονται τον ανοιξιάτικο ήλιο’ και πόσα δε τσαλαπατιούνται,, δεν καρφώνονται στο χώμα ανήμπορα να αντισταθούν στις μπόρες και το βαρύ πέρασμα της μοίρας;

   Κάθησε σε μιάν ολοκάθαρη, γλυμένη απ’ τον αγέρα και το νερό, πέτρα, που ήταν πλάϊ σε μερικούς θάμνους θυμαριού, σήκωσε τα χέρια του ευλαβικά τ’ άψυχο μικρό κυκλάμινο κι’ ύστερα ακουπώντας το, σε σίγουρο μέρος, πλάϊ του, το σκέπασε με μιά χούφτα χώμα…

   Το σκέπασε με τρόπο που τ’ άλλα αγριολούλουδα ξέχασαν το δικό τους πόνο κι’ έπιασαν να μιλάνε για τον μεγάλο καϋμό τ’ ανθρώπου… Ένα κόκκινο αγριοκρινάκι μάλιστα ψιθύρισε τέτοια λόγια σε μιά βυσσινιάν ανεμώνη, που κύλησε απ’ τα πέταλά της ένας μικρός τοσοδούλικος κόμπος νερού, σα δάκρυ και πότισε το χώμα…

Σελίδα 12 δημοσιεύονται δύο ποιήματα: το οκτάστιχο ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ του Λάμπρου Πορφύρα, και το εξάστιχο ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ του Βασίλη Λαμπρολέσβιου.

        ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΛΟΥΛΟΥΔΙΑ

Όχι λουλούδια της στερηάς, ρόδα των κήπων, κρίνα,

όχι πώς δε σας τραγουδώ και πώς δε σας δοξάζω’

όμως τα φύκια, αφίστε με, τα φτωχικά κι’ εκείνα,

τα λίγα τ’ άνθη του βυθού μ’ αγάπη να κοιτάζω.

 

Εσείς, το φώς, των κοριτσιών τα στήθη, τον αγέρα

τον τρυφερό, χαιρόσαστε’ κι’ αυτά κάτω πούναι,

εκεί πού τάχει η θάλασσα πετάξει, σε μιά ξέρα,

ποτίζονται την πίκρα της κι’ ως τόσο πάντ’ ανθούνε. Λ. Πορφύρας

        ΑΝΟΙΞΙΑΤΙΚΗ ΣΤΡΟΦΗ

Για χαμομήλια βγήκαμε πέρα απ’ τη μαύρη χώρα’

κι’ ήτανε πλήθος, χρυσαφιά, μεσ’ στου Μαϊού την ώρα

 

Εύκολα μας ξελόγιασαν οι τρίλλιες και τα μύρα,

μέσα στον πλάνο ανθότοπο, μεσ’ στη φωτοπλημμύρα.

 

Και, βράδυ βράδυ, φέραμε σοδειά μεσ’ στα μαντήλια,

στο σπίτι σου, στο σπίτι μου, φιλιά με χαμομήλια:   

Σελίδα 13 ο δημοσιογράφος Νάσος Γεωργάκαλος γράφει το πεζό ΕΙΔΥΛΛΙΟ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ.

        ΕΙΔΥΛΛΙΟ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ       

   Το βλέπε αυτό το ερωτευμένο ζευγαράκι που περνά ξένοιαστο από το μικρό μονοπάτι του μερωμένου κήπου των λουλουδιών; Για κυττάχτε το: Η άνοιξις δεν τώχει ράνει περισσότερο από είκοσι φορές. Και τα μάτια-άχ! αυτά τα γαλανά μάτια- που κυττάζουν με χαμόγελο τη χαρούμενη ανατολή-δεν έχουν βραχή ακόμη από το δάκρυ του πόνου. Η μικρή ερωτική ιστορία του ζευγαριού άρχισε ένα γλυκό δειλινό και από τότε συνεχίζεται με την ίδιαν αρμονία. Κανένα μικρό συννεφάκι δεν έχει σκιάσει τις ψυχές των. Προχωρεί σταθερά στο μονοπάτι του μυρωμένου κήπου, στο μονοπάτι της αγνής αγάπης, με το ρυθμό που δίνει η καρδιά των είκοσι χρόνων. Δεν έχει σημασίαν, αν βρίσκεται ακόμη στον πρόλογο της τρυφερής του ιστορίας.

   Η ανατολή καλημερίζει με χαμόγελο τις ευτυχισμένες υπάρξεις και τα λουλούδια χαιρετίζουν με ελαφρήν υπόκλιση την πρωϊνή αυτή ερωτική περιδιάβαση. Τα λουλούδια. Δήτε τα, πόσο χαίρουνται, για το ωραίο δημιούργημά τους. Τριαντάφυλλα, μενεξέδες, κρίνοι, μαργαρίτες, λεμονανθοί, κι’ αυτή η περιφρονημένη παπαρούνα, έπαιξαν τον σπουδαιότερο ρόλο στο μικρό του ζευγαριού ειδύλλιο. Το τριαντάφυλλο έδωσε όλο του το άρωμα στο ωραίο ζευγάρι, με μοναδικό σκοπό να ξεγελάση δυό ντροπαλά χειλάκια, να πρωτοφιληθούν. Το γαρύφαλλο σκόρπισε μιά γλυκειάν απαλότητα στην ψυχή. Το ζουμπούλι έκανε τα γαλανά μάτια να πούν την πρώτη ερωτική λέξη. Ο μενεξές έκανε να ξεχαστή και να σβύση για πάντα κάποια μικρή αμφιβολία. Ο κρίνος ζωγράφισε με περισσότερο έντονο χρώμα την παρθενικότητα του προσώπου. Η παπαρούνα εχάρισε το φυσικό χρώμα της στα τρυφερά μάγουλα. Τα άνθη της λεμονιάς μέσα σε μιάν εξαίσιαν οπτασία που δημιουργήθηκε ύστερα από ένα ερωτικό πόθο, έραναν με μάγια και υποσχέσεις ευτυχίας της δυό καρδιές. Και η μαργαρίτα απάντησε με ειλικρινή ευμένεια στο αιώνιο ερώτημα της αμφιβολίας.

   Πώς, λοιπόν, πώς να μην αγαπά, πώς να μη λατρεύη κάθε ερωτικό ζευγάρι, τον κόσμο των λουλουδιών, όλη αυτή τη μεγάλη δημιουργία του καλού Θεού, που το αρωματίζει, το συντροφεύει, το παρηγορεί και του δυναμώνει το αίσθημα:

   Βλέπω τα δροσερά λουλούδια του μυρωμένου κήπου να σχηματίζουν ένα ωραίο ανοιξιάτικο στεφάνι. Και παρακαλώ τον Πλάστη τους, να μην τ’ αφίση να μαραθούν ποτέ, για να μείνη εκεί, να κυκλώση σ’ αιώνια πίστη το  ερωτευμένο ζευγάρι!

--  

Ο πρώτος κύκλος τερματίζεται με το ποίημα της σελίδας 14 ΤΟ ΑΓΡΙΟΛΟΥΛΟΥΔΟ του Κώστα Κρυστάλλη.

        ΤΟ ΑΓΡΙΟΛΟΥΛΟΥΔΟ

Ένα λουλούδι μοναχό σ’ ένα ακρογιάλι εζούσε,

άλλο λουλούδι εκεί σιμά δεν είχε συντροφιά του

κι’ ουδέ το γνοιάστηκε άνθρωπος. Έρμο, ορφανό, σκορπούσε

στ’ αγέρι τη μοσχοβολιά, κι’ όλη την ωμορφιά του

στο κύμα την εχάριζε, στο κύμα που εβογγούσε.

 

Σ’ αυτό τον έρμο το γιαλό πουλιά δεν κελαϊδούσαν,

το χώμα δεν πρασίνιζε, του ήλιου οι αχτίδες

κρύο το δέρναν το φτωχό, και γύρω δεν πετούσαν

οι πεταλούδες οι χρυσές- ονείρατα κι’ ελπίδες-

ούτε νεράϊδες έβγαιναν, ουδέ ξωθιές περνούσαν.

 

Η πλάση τάφον ώμοιαζε. Ένα μονάχ’ αστέρι,

που ανάβονταν από βραδύς κι’ έλαμπε απάνω- απάνω.

μονάχα εκείνο κάποτε του ετέντωνε το χέρι,

του εχαμογέλαγε γλυκά, τώρριχνε μάτι πλάνο,

και τώκραζε να πάη ψηλά για να το κάμη ταίρι.

 

Και τ’ ορφανό το λούλουδο πάντα ψηλά εθωρούσε,

σηκώνοντας –σηκώνοντας το λυγερό κορμί του,

κι’ επόναε κι’ αναστέναζε κρυφά και δε μπορούσε

να φθάση τ’ άστρο τ’ ουρανού, να ζήση εκεί μαζύ του.

Έτσι μονάχα με ματιαίς η αγάπη τους περνούσε.

 

Έσκυψε τ’ άνθος μιά βραδιά στου πέλαου την καθρέφτη,

να ιδή στ’ ατάραχα νερά την έρημη ωμορφιά του.

Μα της καρδούλας του ο καϋμός την τρώει κρυφά, την κλέφτει,

Και βλέπει τ’ άστρο τ’ ουρανού μεσ’ το γιαλό σιμά του.

Ρίχνεται να το αγκαλιασθή… τσακίζεται και πέφτει!   

    Ακολουθεί ο δεύτερος κύκλος, απαραίτητος και χρηστικός σε Κηπουρούς και ασχολούμενους Δημότες με την Κηπουρική και καλλιέργεια και περιποίηση των Ανθέων και των Φυτών σελίδες 15 έως 22 με τίτλο ΠΩΣ ΝΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΟΥΜΕ ΤΑ ΦΥΤΑ ΚΑΙ ΝΑ ΠΕΡΙΠΟΙΟΥΜΕΘΑ ΤΑ ΑΝΘΗ. Οδηγίαι της Υπηρεσίας Κήπων και Δενδροστοιχιών Δήμου Πειραιώς. (Προϊστάμενος Υπηρεσίας Κήπων-Δενδροστοιχιών Δήμου Πειραιώς Αναστάσιος Π. Καλούδης). Ο αρμόδιος προϊστάμενος Γεωπόνος, γράφει και τις συμβουλευτικές οδηγίες προς τους Πειραιώτες και επισκέπτες της Έκθεσης αλλά και σε κάθε ενδιαφερόμενο. Οι σύντομες πληροφοριακές ενότητες του δεύτερου μέρους είναι:

ΟΔΗΓΙΑΙ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ ΑΝΘΕΩΝ & ΦΥΤΩΝ, σ. 17.

    Σπανίως θα ευρεθή Κυρία ή Δεσποινίς, η οποία δεν θα αισθάνεται αγάπην πραγματικήν προς τα φυτά, τα οποία περιποιείται καλλιεργούσα μόνη εις την οικίαν της. Είτε απλώς ως διακοσμητικά του διαδρόμου και της αίθουσας, είτε διά τα άνθη των εις τον κήπον, παρά την κλίμακα και εις τάς ανθοδόχους του εξώστου και του δώματος’ σπανιώτερον όμως θα ευρέθη Κυρία ή Δεσποινίς, ευχαριστημένη απόλυτα από την κατάστασιν εις την οποίαν ευρίσκονται τα φυτά της Και ακούετε την μίαν να σας λέγη, ότι η γαρδένια της, την οποίαν επρομηθεύθη από τον Βόλον ή την Χαλκίδα, φυλλορροεί και ευρίσκεται εις αδυναμίαν ν’ ανοίξη τα άφθονα μικρά άνθη της’ άλλην, ότι η τριανταφυλλιά της, γερμανική Αυγούστου, έχει γεμίσει από άφθονα μικρά πράσινα έντομα εις την κάτω επιφάνειαν των φύλλων, τα οποία μαραινόμενα πίπτουν συνεχώς’ άλλην ότι ο διπλούς ασιατικός ηβίσκος εξηράνθη, και άλλη ότι το χιώτικο γιασεμί της με άνθη πεντάφυλλα, έχει σκεπασμένα τα φύλλα και τους κλάδους του από λευκά στίγματα.

   Ταυτοχρόνως δεν παραλείπουν, από του να εκθέσωσι και τα μέσα τα οποία εχρησιμοποίησαν, προς καταπολέμησιν των παρουσιασθεισών ασθενειών, είτε εντομολογικαί ήσαν αυταί, είτε παρασιτολογικαί, άνευ αποτελέσματος σχεδόν πάντοτε. Διότι η ασθένεια η προκαλούσα το κιτρίνισμα και την πτώσιν των φύλλων, η χλώρωσις, οφειλομένη εις την ύπαρξιν περισσής ποσότητος ασβέστου εις το χώμα, και εις τα άφθονα ποτίσματα, τα οποία καθ’ εκάστην επαναλαμβάνονται, εξ υπερβολικής αγάπης προς τα φυτά, τα οποία, κατά την γνώμην των, πάντοτε «διψούν και θέλουν το νεράκι των», δεν θεραπεύονται, με ασπιρίνην και μάλιστα ασπιρίνην Bayer, ούτε με θειϊκήν κινίνην’ ούτε αι αφίδες (μελίγκρα πρασίνη) της τριανταφυλλιάς, πολεμούνται με την γνωστήν διάλυσιν υπολειμμάτων του καφέ εντός του ύδατος, ούτε και η ψωρίασις του γιασεμιού με τα γνωστά… κωνωποκτόνα υγρά Τοξόλ, Φλίτ και Μπλάγκ- Φλάγκ!

   Διά την προστασίαν λοιπόν των φυτών από τάς διαφόρους νόσους, διά την καλλιέργειαν και περιποίησιν των ανθέων με απλά, επιστημονικά όμως μέσα, θα σας ομιλήσωμεν κατωτέρω.

[Πολλαπλασιασμοί των φυτών

(-Πολλαπλασιασμός δια σποράς σ.18-19.

-Πολλαπλασιασμός δια μοσχευμάτων, σ.19-20.

- Πολλαπλασιασμός διά διαχωρίσματος, σ.20.

- Πολλαπλασιασμός δια καταβολάδων, σ.20.

Πότισμα των φυτών, σ.20-21.

Εχθροί και ασθένειαι των φυτών, σ.21

   Πλείστοι είναι οι εχθροί και αι ασθένειαι των φυτών. Μεταξύ αυτών αναφέρομεν τους κοινοτέρους:

-Αφίδες πράσιναι.

Είναι μικρά έντομα πράσινα, τα οποία αναπτύσσονται κυρίως εις την κάτω επιφάνειαν των φύλλων. Η ασθένεια αυτή καταπολεμείται αποτελεσματικά με την υγράν ή ξηράν «μελιγκρίνην» (σκευασίαν της Ελληνικής Εταιρίας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων). Εντός των κυτίων περιλαμβάνονται αι οδηγίαι της χρήσεώς της.

-Κάμπιες διάφοροι.

Αυταί συνήθως παρουσιάζονται εις την κάτω επιφάνειαν των φύλλων. Με προσοχή μεγάλην παρακολουθούμεν και σ’ ένα δοχείον συλλέγομεν τα αυγά από τα οποία θα εκκολαφθούν αύται. Και τα μεν αυγά των καταστρέφομεν, εάν δε τυχόν μερικαί εκκολαφθώσι, τας συλλέγομεν και τας καταστρέφομεν. Μετά, κάθε πρωί μ’ ένα θειαφιστήρι ρίπτομεν εις ολόκληρον το φυτόν (κορμί, φύλλα και κλάδους) ίσα μέρη θειαφιού και στάχτης. Η εργασία αυτή πρέπει να γίνεται πολύ πρωί, δια να κολλά η συσκευασία, λόγω της υπαρχούσης δρόσου της νυκτός.

–Σαλιγγάρια.

Όταν αι βροχαί είναι πολλαί, τότε συνήθως άφθονα σαλιγγάρια παρουσιάζονται και με μεγάλην όρεξιν κατατρώγουσι τα φύλλα των φυτών. Εις την περίπτωσιν αυτήν ή σχηματίζομεν σωρούς από ξηρά φύλλα υπό τους οποίους μαζεύονται και έτσι συγκεντρωμένους ευκόλως τους καταστρέφομεν, είτε σκορπίζομεν σκόνην από άσβεστον, η οποία κολλά, κατά το πέρασμά των, επάνω στο γυμνό σώμα και τους καίει.

– Ωϊδιον.

  Κοινώς λέγεται «μπάστρα» και προσβάλλει τα φύλλα τα οποία παίρνουν το χρώμα της στάχτης. Εις την περίπτωσιν αυτήν, με θειαφιστήρι, πρωί- πρωί με την δροσιάν, θειαφίζομεν με ίσα μέρη θειαφιού και στάχτης.

-Χλώρωσις

   Η χλώρωσις (κιτρίνισμα και πέσιμο των φύλλων) είναι ασθένεια οφειλομένη εις τα άφθονα ποτίσματα και την πολλήν άσβεστον του εδάφους. Όταν αντιληφθώμεν αυτήν, αμέσως σταματώμεν τα ποτίσματα, αφήνομεν το χώμα να ξηρανθή και τότε ποτίζομεν με μίαν διάλυσιν η οποία αποτελείται από 5 οκάδες νερού και 50 δράμια θειϊκού σιδήρου (καραμπογιάς). Εάν και μετά τα κατ’ επανάληψιν ποτίσματα δεν παρουσιασθή βελτίωσις, τότε αλλάσσομεν το χώμα, αντικαθιστώντας αυτό διά νέου. σ. 21.

Λίπανσις, σ.21-22.

ΕΠΟΧΑΙ ΣΠΟΡΑΣ ΑΝΘΕΩΝ, σ. 22.

[Ι. Άνθη σπειρόμενα κατά το φθινόπωρον.

1. Βιολέτα, 2. Πανσές, 3. Βαρβένα 4. Γαϊλάρδια 5. Εσχόλτσια 6. Κλάρκια 7. Δενδρομολόχα 8. Δελφίνιον 9. Γυψοφύλλα 10. Μπέλλα 11. Αιμόνια 12. Καλέντουλα 13. Λινάρι 14. Μπλουέ 15. Μοσχομπίζελο 16. Μυοσωτίς 17. Λυκόστομον 18.Δάλβια 19. Σιλένα 20. Πύρεθρον 21. Ρεζεντά

ΙΙ. Άνθη σπειρόμενα κατά την Άνοιξιν.

1., Βαιλικός 2. Γαρύφαλλα 3. Ιππομόνα 4. Μίνα 5. Κομπέα 6. Κορέοψις 7. Λειρί κόκκορα 8. Κόχτα 9. Κόσμοι 10. Στραμώνιον 11. Πιτούνια 12. Σεμπρεβίβα 13. Μεταξάκι.

ΙΙΙ. Άνθη από κονδύλους και βολβούς.

   Εκ των κατωτέρω άλλα φυτεύονται κατά το φθινόπωρον και άλλα την άνοιξιν

Α΄. Φθινοπωρινά.

1., Ανεμώνη 2. Ξιφίον, γλαδίολος 3. Κυκλάμινον 4. Υάκινθος 5. Κρίνος παρθενικός 6. Κρίνοι συνήθεις 7. Νάρκισσοι 8. Φρέζιαι 9. Τολύπαι 10. Νεραγγούλαι

Β΄ Ανοιξιάτικα

1., Ανεμώνη 2. Ξιφίον 3. Δάλιαι 4. Ζουμπούλια

IV. Φυτά πολλαπλασιαζόμενα με μοσχεύματα.

1., Ηλιοτρόπιον 2. Λεβαντίνη 3. Χρυσάνθεμα 4. Αμάραντος 5. Πελαργόνια 6. Γεράνια 7. Λεβάντα 8. Μαργαρίτα 9. Βερβένα.

V. Φυτά ευδοκιμούντα εις ξηρά μέρη.

1., Μολόχα 2. Λινάρι 3. Καμπανούλα 4. Μίνα 5. Κορέοψις 6. Αστράκια 7. Καπιτσίνος 8 Βιολέτα 9. Πύρεθρον 10. Λαπαραίνα 11. Γαρύφαλλα 12. Ήλιος 13. Κατηφές 14. Μοσχομπίζελα 15. Σιλένα.

VI. Φυτά περιχειλωμάτων (μπορντούρας).

     Α΄ Πολυετή

1., Γαρύφαλλον νάνον 2. Μπλουέ 3. Λεβάντα 4. Λεβαντίνη 5. Μενεξές 6. Βίγκα.

      Β’  Ετήσια

1., Πανσές 2. Μυοσωτίς 3. Αλτερναντέρα 4. Αχύρανθος 5. Καπιτσίνος νάνος 6. Αγήρατον.

VII. Φυτά δι εξώστας, αυλάς, παράθυρα και ταράτσες.

1., Βαμβακούλα 2. Σπαράγγια 3. Μεταξάκι 4. Κάκτοι 5. Πελαργόνια 6. Τηλέγραφος 7. Αιγόκλημα 8. Γιασεμιά 9. Βίγκα 10. Βασιλικός.

VIII. Φυτά διά δωμάτια.

1., Καλσιολάρια 2. Ροδόδενδρο 3. Πάνδανος 4. Σινεράρια 5. Φυλλόδενδρον 6. Κέντια 7. Λατάνια 8. Κόκκοι 9. Φούξια 10. Κυκλάμινα 11. Καμέλια 12. Μιμόζα 13. Πόθος 14. Πρίμουλα 15. Τζενεράλια.

     ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Π. ΚΑΛΟΥΔΗΣ Γεωπόνος

Προϊστάμενος Υπηρεσίας Κήπων- Δενδροστοιχιών Δήμου Πειραιώς.

    Το Εορταστικό αυτό τεύχος τερματίζεται στην σελίδα 23 με την ανακοίνωση του περιοδικού «ΠΕΙΡΑΪΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ» μέσα σε πλαίσιο που υπογράφουν οι διευθυνταί του Ισιδώρα Καμαρινέα και Κλέαρχος Στ. Μιμίκος. Γραφεία οδός Ζαϊμη 103 Πειραιεύς.

«ΠΕΙΡΑΪΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ»

Το νέον τεύχος του φιλολογικού τούτου περιοδικού, αφιερωμένον εις την οργανουμένην

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΑΝΘΕΩΝ

θα κυκλοφορήσει κατ’ αυτήν πολυσέλιδον και καλλιτεχνικώς εικονογραφημένον. Θα περιέχει πρωτοτύπους συνεργασίας (Ποιήματα, Διηγήματα, Μελέτας και Άρθρα) εμπνευσμένας όλας από την φύσιν, την ζωήν, την κοινωνικήν επίδρασιν, το αίσθημα και την εντύπωσιν των Λουλουδιών, γραφείσας δε ειδικώς υπό των Αριστέων των Ελληνικών Γραμμάτων, Τεχνών και Επιστημών. Ούτως, εις την έκδοσιν αυτήν των «ΠΕΙΡΑΪΚΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ» μεταξύ άλλων συνεργάζονται και: Οι Ακαδημαϊκοί κ.κ. Κ. ΠΑΛΑΜΑΣ, Γ. ΔΡΟΣΙΝΗΣ. Γ. ΞΕΝΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΚΑΜΠΟΥΡΟΓΛΟΥΣ, Σ. ΜΕΛΑΣ, Δ. ΜΠΑΛΑΝΟΣ, Γ. ΣΩΤΗΡΙΟΥ, Κ. ΑΜΑΝΤΟΣ. Οι Καθηγηταί των Πανεπιστημίων κ.κ. Φ. ΚΟΥΚΟΥΛΕΣ, Ι. ΚΑΚΡΙΔΗΣ, Σ. ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ, Κ. ΜΕΡΜΗΓΚΑΣ, Ε. ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ, Γ. ΙΩΑΚΕΙΜΟΓΛΟΥ, Ι. ΠΟΛΙΤΗΣ, Π. ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Και οι γνωστότεροι άλλοι Ποιηταί, Λογοτέχναι. Καλλιτέχναι, Αισθητικοί και ειδικοί Επιστήμονες της χώρας μας.

     «ΠΕΙΡΑΪΚΑ  ΓΡΑΜΜΑΤΑ»

    Το τεύχος αυτό το αναρτήσαμε στις 13 Νοεμβρίου 2022 στα Λογοτεχνικά Πάρεργα. Το πειραιώτικο περιοδικό «Πειραϊκά Γράμματα» αφιέρωμα στα Λουλούδια είναι πλουσιότερο σε ύλη και συνεργάτες και με μεγάλη ποικιλία θεμάτων. Και τα δύο πάντως αφιερώματα αποτελούν μία σημαντική σπουδή πάνω στην Φύση και τις ομορφιές της, προάγει την Φυσιολατρία και συμβουλευτικά βοηθά τους Πειραιώτες στην καλύτερη αισθητική εικόνα της Πόλης, των πειραϊκών σπιτιών διαμονής τους και των δημόσιων χώρων του Δήμου. Αν και αμιγώς λογοτεχνικό περιοδικό τα «Πειραϊκά Γράμματα» με τα ειδικά αυτά αφιερώματα θα μπορούσαν να προσμετρηθούν σε περιοδικά και δελτία Φυσιολατρικών του Πειραιά Ομίλων και Σωματείων της εποχής.

        Ο ΤΙΝΑΝΕΙΟΣ ΚΗΠΟΣ

Πρωτομαγιά του 198…

Ανθοστόλιστε Κήπε

του Πειραιά

Κήπε της μνήμης

και των συναντήσεων

των Φίλων

των αθώων ανοιξιάτικων ερώτων

Εργάτες διαδηλωτές

ανέβαιναν την λεωφόρο Βασιλέως Γεωργίου

κρατώντας πλακάτ με συνθήματα

τραγουδώντας

αγκαλιά με φοιτητές και φοιτήτριες

«Μέρα Μαγιού μου μίσεψες

Μέρα Μαγιού σε χάνω…»

Απ’ τ’ ανοικτά πουκάμισά τους

φτερούγιζαν άσπρα περιστέρια

φώλιαζαν

στο στήθος τους

γαλάζια πουλιά

ο ήλιος από ψηλά

έλαμπε στα πρόσωπά τους

θέρμαινε τους πόθους τους

Ένας κελαηδισμός

βγήκε απ’ τ’ χείλη μου

όταν σε είδα ανάμεσα στο χαμογελαστό πλήθος

-το παγκάκι που καθόμουνα στον Κήπο

είχε ποτίσει υγρασία

απ’ την ερημιά

της Απριλιάτικης νύχτας-

με το κόκκινο μαντήλι στο λαιμό

και την γροθιά υψωμένη

σηκώθηκα

σας ακολούθησα

ο λυγμός της λαχτάρας

χάνονταν μέσα στις επαναστατικές ιαχές

το βλέμμα σου

συνάντησε το δικό μου

Από τους Κήπους

της Πλατείας Κοραή

που κοντοζυγώναμε

πιασμένοι από το χέρι

ένα αηδόνι

μελωδούσε

ύμνους της αγάπης

πασχαλινές δοξολογίες

του Έαρος.

Οι διαδηλωτές της Πρωτομαγιάς

μας προστάτευαν

γ.χ.μ.

Γιώργος Χ. Μπαλούρδος

Πειραιάς

Γράφτηκαν την περίοδο Μαρτίου- Απριλίου και αναρτώνται 1 Μαϊου 2026

ΥΓ. Ερωτήματα όταν «η ανάγκη γίνεται Ιστορία» Καλέ μου Κύριε-Κύριε εσύ που εποπτεύεις τα πάντα από ψηλά εμφύσησε πνεύμα προορατικότητας στον έλληνα πολιτικό και προσφάτως συγγραφέα ο οποίος επιθυμεί να μεταβεί στο Νησί της Επανάστασης, να μιλήσει για το συγγραφικό του πόνημα πως φτάσαμε στο τρίτο μνημόνιο, μην χάσει τον αγωνιστικό προσανατολισμό του και περάσει από το Τρίγωνο των Βερμούδων.