Έφυγε ο Βιβλιογράφος Δημήτρης Δασκαλόπουλος

 ΔΗΜΗΤΡΗΣ    ΔΑΣΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

  Πάτρα 6/12/1939- 30/5/2026

Έφυγε ο Βιβλιογράφος, ποιητής, ανθολόγος, δοκιμιογράφος, επιμελητής εκδόσεων, μελετητής και κριτικός της λογοτεχνίας Δημήτρης Δασκαλόπουλος. Τα Ελληνικά Γράμματα του οφείλουν πολλά. Η προσφορά του στον τομέα της Ελληνικής Βιβλιογραφίας είναι σπουδαία και μεγάλη, μετά τον Παλαμιστή Γιώργο Κ. Κατσίμπαλη ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος υπήρξε ο σημαντικότερος και ίσως ο συστηματικότερος Βιβλιογράφος πολλών Ελλήνων Συγγραφέων. Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος συνέταξε μόνος του ή μαζί με την σύζυγό του συγγραφέα Μαρία Στασινοπούλου μεταξύ άλλων τις Βιβλιογραφίες και Εργογραφίες: του Γιώργου Σεφέρη 1931-1979 Βιβλιογραφική δοκιμή (Ε.Λ.Ι.Α.1979), του Γιώργου Κ. Κατσίμπαλη (Ε.Λ.Ι. Α.1980), τα Βιβλιογραφικά για τον Άγγελο Σικελιανό 1980-1982 (Ε.Λ.Ι.Α.1983), την Βιβλιογραφία του Οδυσσέα Ελύτη (1971-1992) (Εταιρεία Συγγραφέων 1993), μαζί με την σύζυγό του Μαρία Στασινοπούλου την Βιβλιογραφία του Αλέξανδρου Κοτζιά (1942-1997) (Κέδρος 1998), την Βιβλιογραφία του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη (1886-2000) στην Θεσσαλονίκη (από το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας 2003) κλπ. Ανθολόγησε την Εισαγωγή στην ποίηση του Γιώργου Σεφέρη (1996), τις Παρωδίες Καβαφικών ποιημάτων (1998), τα Ελληνικά Καβαφογενή Ποιήματα( Πάτρα 2003), το 2003 πάλι με την συνεργασία της Μαρίας Στασινοπούλου μας έδωσε την Ανθολόγηση των Καβαφικών Ποιημάτων. Ένα χρόνο πριν στις εκδόσεις ( Μεταίχμιο 2002) μαζί με την Μαρία Στασινοπούλου κυκλοφορούν τον τόμο Ο Βίος και το Έργο του Κ.Π. Καβάφη, ενώ από τις εκδόσεις (Ίκαρος 2006) εκδίδεται το μελέτημά του Εις τα περίχωρα Αντιοχείας και Κερύνειας (Καβάφης- Σεφέρης). Επίσης επιμελήθηκε το βιβλίο Γιώργος Σεφέρης Η ποίηση στον κινηματογράφο (1986), την Αλληλογραφία Γιώργου Σεφέρη με τον Αλεξανδρινό (γεννημένο στον Πειραιά) Τίμο  Μαλάνο ( Ολκός1990), τον Γ΄ τόμο των Δοκιμών του Γιώργου Σεφέρη (1992), τα Γράμματα του εικαστικού και ποιητή Νίκου Εγγονόπουλου στην σύζυγό του Λένα ( Ίκαρος1993). Από τις εκδόσεις (Διάττων 1990) κυκλοφορεί το βιβλίο του Λογοτεχνικά περιοδικά της Αλεξάνδρειας. Οι εκδόσεις (Μπιλιέτο 1998) εκδίδουν το βιβλίο του για τον ποιητή Νίκο Γκάτσο, ενώ από το (Ίδρυμα Ουράνη 2016) κυκλοφορεί η Βιβλιογραφία Γιώργου Σεφέρη 1922-2016. Σαν ποιητής ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος εμφανίζεται στα ελληνικά γράμματα το (1963) με την συλλογή με τον χαρακτηριστικό τίτλο Απόπλους. Δέκα χρόνια μετά ( Ίκαρος 1973) κυκλοφορεί την συλλογή Επιστροφές, το Αλφαβητάρι εκδίδεται από (Ολκός 1976), η Νέκυια από το (Ε.Λ.Ι.Α.1978), το Γράμμα στον Ερμόλαο (Ε.Λ.Ι.Α.1981) τις Φωνές της σιωπής ( Γνώση 1982) την Κλειδούχος Μοίρα (1993), την Σκοτεινή Πανσέληνο Ποιήματα 1963-1993, συγκεντρωτική από (Νεφέλη1999). Έγραψε δεκάδες μελέτες όπως π.χ. τις Νύξεις για την τύχη του Οδυσσέα στη νεότερη ποίησή μας. Για την πεζογραφία του Κωστή Παλαμά, τα μυθιστορήματα του Ηλία Βενέζη, τα Ποιήματα του Τίτου Πατρίκιου, για τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Σπύρο Τσακνιά, την Νόρα Αναγνωστάκη, για το περιοδικό «Διαγώνιος» του Ντίνου Χριστιανόπουλου, τον Κύπριο ποιητή Κώστα Μόντη, τον Θωμά Γκόρπα, τον πεζογράφο Νίκο Καχτίτση και δεκάδες άλλα. Το 1987 οι εκδόσεις «Διάττων» κυκλοφορούν το βιβλίο του Τα Βήματα του Χρόνου. Σημειώσεις Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. Ο τόμος είναι αφιερωμένος «Για τον Τάκη και την Ξανθίππη- Μαρίνα», όπως και το Σχέδια στο περιθώριο. Οι εκδόσεις «Γαβριηλίδης» το 2007 εκδίδουν το βιβλίο με μελέτες του Ιχνογραφία. Κριτικά Σχόλια. Μιλά για πάνω από 10 έλληνες λογοτέχνες.  Ενώ κάτω από τον τίτλο Ανισόπεδες Διαβάσεις, στεγάζει τις Βιβλιοκριτικές του στην εφημερίδα «Τα Νέα» της περιόδου (1993-1996), βιβλιοπαρουσιάζονται πάνω από 120 τίτλοι ελληνικών και ξένων βιβλίων, μεταφράσεις, ο τόμος κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη 1999. Και από τις εκδόσεις (Ερμής 1999) εκδίδεται το βιβλίο του Συμπαθητική Μελάνη. Θέματα- Συγγραφείς- Έργα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας. (ο τόμος περιλαμβάνει 20 μελετήματα δημοσιευμένα σε λογοτεχνικά περιοδικά, εφημερίδες, σύμμεικτους τόμους).

    Θα τερματίσουμε το πρώτο αυτό σημείωμά μας στον Βιβλιογράφο Δημήτρη Δασκαλόπουλο με την είδηση της απώλειάς του με ένα ποίημα που του αφιερώνει ένα άλλο μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων ο ποιητής Νάσος Βαγενάς

         ΠΑΝΤΟΥΜ

           Στον Δημήτρη Δασκαλόπουλο

Άνθρωπε έχεις μεγάλα κόκκινα φτερά.

Δεν λογαριάζεις τον κίνδυνο της ευτυχίας.

Το κεφάλι σου είναι ένα μαύρο περισκόπιο

που το βγάζεις συχνά στον ουρανό.

 

Τα ποτάμια κυλούν τα νερά τους

σε βρώμικες σιδερένιες κοίτες.

Χορτάρι φυτρώνει στο πρόσωπό σου.

Στα πόδια σου ανεβαίνει η υποψία

 

πώς κάτι δεν πάει καλά με το χώμα.

Στο δέρμα σου κολλούν τα λίγα ένσημα της αγάπης.

Αυτοκίνητα τρέχουν σταματημένα.

Κι όλα τούτα τα ονομάζεις ζωή.

 

Το κεφάλι σου είναι ένα μαύρο περισκόπιο.

Σε βρώμικες σιδερένιες κοίτες.

Πώς κάτι δεν πάει καλά με το χώμα.

Άνθρωπε έχεις μεγάλα κόκκινα φτερά.   

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Εταιρείας Συγγραφέων στην οποία υπήρξε ιδρυτικό μέλος:

Εταιρεία Συγγραφέων - Hellenic Authors Society

Αποχαιρετάμε με μεγάλη θλίψη το ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, σπουδαίο ποιητή, μελετητή της λογοτεχνίας και βιβλιογράφο Δημήτρη Δασκαλόπουλο.

   Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος υπήρξε μέλος με συνεχόμενη και πολυετή ενεργή προσφορά στη ζωή της Εταιρείας μας. Την υπηρέτησε ως μέλος του δεύτερου Διοικητικού της Συμβουλίου (1984-1986) υπό την Προεδρία του Εμμανουήλ Κάσδαγλη και επί σειρά ετών, μέχρι και σήμερα, εισηγήθηκε για την εισδοχή πολλών νέων μελών στην Εταιρεία μας. Το 2025 απένειμε το Μεγάλο Βραβείο Διδώ Σωτηρίου της Εταιρείας στον σημαντικό μας ποιητή και στενό του φίλο Τίτο Πατρίκιο.

Ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος γεννήθηκε το 1939 στην Πάτρα, σπούδασε νομικά στην Αθήνα και εργάστηκε στην Εθνική Τράπεζα, όπου για μεγάλο χρονικό διάστημα είχε την ευθύνη του Τομέα Εκδόσεων & Ιστορικού Αρχείου, της έκδοσης του πολιτιστικού περιοδικού της Εμείς, ενώ υπήρξε και διευθυντής του Τμήματος Δημοσίων Σχέσεων της Τράπεζας. Είχε εκδώσει πολλά ποιητικά βιβλία, μελέτες για τη λογοτεχνία και δοκίμια, ενώ δημοσίευε επί σειρά ετών κριτικές λογοτεχνίας στον ημερήσιο και περιοδικό Τύπο. Είχε επιμεληθεί εκδόσεις έργων του Σεφέρη και είχε συντάξει βιβλιογραφίες για τον Σεφέρη, τον Γ. Κ. Κατσίμπαλη, τον Σικελιανό, τον Ελύτη, τον Μανόλη Αναγνωστάκη, τον Αλέξανδρο Κοτζιά, τη Νόρα Αναγνωστάκη, τον Κ. Π. Καβάφη κ.ά. Είχε προσκληθεί και συμμετάσχει ως ομιλητής σε πολυάριθμα συνέδρια, συμπόσια και ημερίδες. Ήταν μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων, του Ελληνικού Λογοτεχνικού και Ιστορικού Αρχείου (Ε.Λ.Ι.Α), της Ελληνικής Εταιρείας Γενικής και Συγκριτικής Γραμματολογίας, του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού, της Εταιρείας Σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας της Σχολής Μωραΐτη.

Το 2006 ανακηρύχτηκε επίτιμος διδάκτωρ του Τμήματος Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το 2010 του Πανεπιστημίου Πατρών και το 2023 του Πανεπιστημίου της Κύπρου. Χρημάτισε αναπληρωματικό μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο του Κέντρου Ελληνικής Γλώσσας, αντιπρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και Πρόεδρος του ΔΣ του Ομίλου Φίλων του Μανόλη Αναγνωστάκη. Υπήρξε μέλος της Κριτικής Επιτροπής των κρατικών λογοτεχνικών βραβείων και της Κριτικής Επιτροπής του περιοδικού Διαβάζω. Το 2015 βραβεύθηκε με το βραβείο του Ιδρύματος Πέτρου Χάρη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του, το 2021 με το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο του ηλεκτρονικού περιοδικού Αναγνώστης, το 2022 με το Βραβείο Συνολικής Προσφοράς Βασίλης Μιχαηλίδης του Ομίλου Λογοτεχνίας και Κριτικής της Κύπρου και με το Βραβείο Ζαν Μορεάς του Γραφείου Ποιήσεως και το 2026 με το Ειδικό Βραβείο Καβάφη στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Καβάφεια 2026.

Στη σύζυγό του Μαρία Στασινοπούλου, σημαντική συγγραφέα και μέλος της Εταιρείας μας, και στους υπόλοιπους οικείους του εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια.».

Γιώργος Χ. Μπαλούρδος

Λογοτεχνικά Πάρεργα

Πειραιάς 31/5/2026