Μέγα Σάββατο

 

ΜΕΓΑ  ΣΑΒΒΑΤΟ

     ή

το τέλος των ιστορικών μας ψευδαισθήσεων

    «Τα αδύνατα παρά Ανθρώποις δυνατά;;;;;;» μας επαναλαμβάνει η ηχώ του χρόνου της Ιστορίας την παλαιά γραφή εκ γης Ιουδαίας. «Εν χορδαίς και οργάνοις» μας υπενθυμίζουν χαροποιά οι λαμπροφορεμένοι μας αρχιερείς «ανάστα ο θεός κρίνων τη γη» στην πρώτη ανάσταση, και οι «ιπτάμενοι ιερείς» όπως γράφουν οι τηλεοπτικοί δέκτες σε απευθείας αναμετάδοση, με ενθουσιαστικές πιρουέτες που θα ζήλευε ο συγχωρεμένος Φώτης Μεταξόπουλος και θα περιέγραφε με τον απαράμιλλο τρόπο του και αυτό το λυγρό άχ της φωνής του ο κύριος Αλέξης Κωστάλας, πετούν τα βάγια από τα καλάθια μέσα στις εκκλησίες προς την μεριά των ευλαβών πιστών που παρακολουθούν με ιερή ευλάβεια μέσω των κινητών τους την θεία λειτουργία βγάζοντας σερφινγκ, απαθανατίζοντας την μεγαλοπρέπεια των στιγμών. Στην Πάτρα σπάζουν τα υαλικά στην Κέρκυρα τα κανάτια και απ’ της Ναυπάκτου την μεριά φλογοβολούν τους Επιταφίους μέσα λιμάνι. Τρείς Επιτάφιοι συναντώνται μπρος στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά και τρείς αναζητούνται στα στενά της Πλάκας, αναμένοντας την άφιξη του «αγίου φωτός» που άγημα των ενόπλων δυνάμεων θα το υποδεχθεί με τιμές αρχηγού κράτους για να μεταφερθεί στους ιερούς ναούς καθ’ άπασα την ελληνική επικράτεια και να φωτίσει την παραδοσιακή τελετή του σουβλίσματος του οβελία. Αμνοερίφια από αλλοδαπής προερχόμενα φέτος μετά την αρρώστια που εξολόθρευσε τα ντόπια. Η κορύφωση του θείου δράματος φτάνει στο τέλος της όπως και η έξοδος, οι ουρές των αυτοκινήτων των επαρχιωτών αθηναίων στα διόδια που εγκαταλείπουν το κλεινόν άστυ. Οι αμερικανοί αστροναύτες που ταξίδεψαν για να επισκεφτούν και να δουν την σκοτεινή πλευρά της σελήνης προσθαλασσώθηκαν στη Γη. Λέγεται σύμφωνα με αποκλειστικές εσωτερικές πληροφορίες της ΝΑΣΑΣ ότι δεν συνάντησαν στο Διάστημα το πνεύμα του Θεού να αναπαύεται με μακαριότητα πάνω στις Ουράνιες Νεφέλες του, και ευτυχώς για εμάς τους κοινούς θνητούς ούτε το σκοτεινό πνεύμα κάποιου Βελζεβούλη. Η τελετουργική θεατρική σκηνή της Μυθοποιούς της ανθρώπινης παραμυθίας Αναστάσεως αναβάλλεται μέχρι νεωτέρας. Νυν και Αείν και εις τους Αιώνας των Αιώνων.

     «Ουαί» υμίν γραμματείς, φαρισαίοι και ιερείς «εκφωνητές» του θείου δράματος δεν βαρεθήκατε να επαναλαμβάνεται την ίδια παράσταση εδώ και αιώνες που διατηρεί την εξουσία σας στις ψυχές και την κυριαρχία σας στις συνειδήσεις των ανθρώπων; Να μιλάτε για τον Ι.Ν.Β.Ι. που θυσιάστηκε και πέθανε πάνω στον σταυρό πριν δύο χιλιάδες χρόνια από τα μέρη της Ιερουσαλήμ για το καλό του Λαού του; Ναι αρχιερείς και ιερείς η δική σας «αμαρτία» είναι ότι αντιστρέψατε το λόγο του αποστόλου Παύλου ότι αποκρύπτεται ότι ο Χριστός «ουκ εγήγερται» εις τους Αιώνες μέσα στην Ιστορία και το Κακό βασιλεύει στο Χρόνο και στέκει αδιάφορος ο αναφής δημιουργός σας.

Κόσμε- Κόσμε, δεν σου μιλώ για μια πραγματικότητα του χθες, σου μιλώ για την άγρια πραγματικότητα του Σήμερα του Εδώ και Τώρα, του Ενθάδε Χρόνου της μικρής και τυχαίας Ζωής μας, και όχι για όσα διαδραματίστηκαν Τω Καιρώ Εκείνω σε μια πόλη της Ιουδαίας. Πόσοι Σταυρώνονται Καθημερινά και δεν σε νοιάζει; Πόσοι Θανατώνονται Καθημερινά και αδιαφορείς. Πόσοι Βασανίζονται Καθημερινά δίπλα μας και προσπερνάς αδιάφορος. Πόσοι βρίσκονται στο κρεβάτι του πόνου Σήμερα και δεν τον επισκέπτεσαι. Πόσοι ζουν έρημοι και μόνοι και δεν τους συντροφεύεις. Πόσοι σκοτώνονται στους σύγχρονους πολέμους Σήμερα και συ δεν αντιδράς. Πόσοι εξορίζονται από τον τόπο τους Σήμερα και Συ δεν βγάζεις κουβέντα, οραματιζόμενος Βυζαντινά μεγαλεία και αυτοκρατορικές υμνολογικές παρλάτες. Ποιοι κήρυκες του Μύθου της Ανάστασης σε θέλουν δίπλα στους άρχοντες της κάθε εξουσίας, πρώτος στην σειρά με τις εξέδρες των κυβερνητών στις παρελάσεις, να μοιράζεις τα τριάκοντα αργύρια της προδοσίας των ακολούθων σου στα χρηματιστήρια της πίστης.

        «… ο άθρησκος άνθρωπος των μοντέρνων κοινωνιών αντλεί βέβαια ακόμη τροφή και βοήθεια από τη λειτουργία του ασυνείδητού του, αλλά δεν μπορεί πια να δει και να βιώσει τον πραγματικό θρησκευτικό κόσμο. Το ασυνείδητο του προσφέρει λύσεις για τις δυσκολίες της ίδιας τους της ύπαρξης και εκπληρώνει απ’ αυτήν την άποψη το σκοπό της θρησκείας. Από μία συγκεκριμένη ιστορική θεώρηση θα μπορούσε να πει κανείς, ότι στους μοντέρνους ανθρώπους, που αυτοαποκαλούνται άθρησκοι, η θρησκεία και η μυθολογία «αποκρύβονται» στο σκοτάδι του ασυνείδητου- έτσι θα ήταν δυνατό να πούμε ότι τέτοιοι άνθρωποι έχουν βαθιά μέσα τους τη δυνατότητα να ξανακερδίσουν τη θρησκευτική βίωση της ζωής. Από την πλευρά του χριστιανισμού θα μπορούσαμε να πούμε ότι η «αθρησκευτικότητα» ανταποκρίνεται σε μία νέα «περίπτωση» ανθρώπου. Ο μη θρησκευόμενος άνθρωπος έχασε την ικανότητα της συνειδητής βίωσης της θρησκείας και έτσι τη δυνατότητα να την κατανοεί και να την αναγνωρίζει, στα κατάβαθα όμως της ύπαρξής του διατηρεί ακόμη την ανάμνησή της, όπως και μετά το «προπατορικό αμάρτημα» ο πρόγονός του, ο πρώτος άνθρωπος, όσο κι αν ήταν πνευματικά τυφλός, εξακολουθούσε να έχει τόση δύναμη διάκρισης, ώστε να μπορεί να βλέπει ακόμη τα ίχνη του Θεού στον κόσμο. Μετά το «προπατορικό αμάρτημα» η θρησκευτικότητα έπεσε στο επίπεδο της βασανισμένης συνείδησης, μετά το δεύτερο αμάρτημα έπεσε ακόμη βαθύτερα, στα έγκατα του ασυνείδητου’ τώρα είναι αυτή η «ξεχασμένη».

        Εδώ τελειώνουν οι συλλογισμοί του ιστορικού θρησκειών και αρχίζει το σύμπλεγμα των ερωτήσεων, που αφορά στο φιλόσοφο, στον ψυχολόγο και στον θεολόγο.».

Από το βιβλίο του Ρουμάνου καθηγητή Μιρσέα Ελιάντ (Mircea Eliade), «ΤΟ ΙΕΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΒΕΒΗΛΟ» μετάφραση Νίκος Δεληβοριάς, επιμέλεια- διόρθωση: Αλίκη Σαλίμπα, εκδόσεις «Αρσενίδη» Αθήνα Φθινόπωρο 2002 σελ. 189-190.

        Και σε αυτές τις απαντήσεις της πανάρχαιας ιστόρησης του Μύθου Κενού Μνημείου έρχεται να απαντήσει μεταξύ άλλων και το ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στην ΕΡΤ-3 σχετικά με την Τεχνική Νοημοσύνη και την Θρησκεία και την σχέση μεταξύ τους στο Μέλλον και πόσο θα αλλάξουν οι ζωές των μελλοντικών ανθρώπων.

        Και ένας θρηνητικός πενθοπόνος ακούγεται από τα βάθη της αρχαίας ελληνικής ιστορίας, είναι η φωνή του Κάδμου, ο θρήνος του πατέρα για τον Θεό γιό του μπλεγμένος με το μοιρολόγι του πατέρα Μεσολογγίτη ποιητή Κωστή Παλαμά που σκυμμένος μέσα στην σκήτη της χαμένης του πατρικής αποκάλυψης γράφει τον Επιτάφιο «Τάφο» για τον θάνατο του μικρού παιδιού του Άλκη. Που ενώνεται με τον Επιτάφιο Θρήνο του ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσο και διαχέεται το θρηνητικό συναίσθημα στον Μικρό Επιτάφιο του Γιώργου Μανιώτη και στην ερωτική κλίνη του Γιώργου Ιωάννου καθώς ακούγονται από το παράθυρο τα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής στον δικό του Επιτάφιο Θρήνο.

Μια θρηνωδία η ζωή του ανθρώπου μέσα στον χρόνο και την ιστορία, μία θρηνωδία αναστάσιμη των ελληνικών λέξεων και της ελληνικής γλώσσας στο Σήμερα. Ένα αντάτζιο υπέρ των ψυχών ημών και υμών στα κοιμητήρια της Ζωής.

ΚΑΔΜΟΣ

«Σαν κ’ εσάς το θεό καταφρονούσε,

που μ’ ένα ολοθρεμό μας βούλιαξε όλους,

κ’ εσάς κι αυτόν, το σπίτι να ρημάξει,

κ’ εμένα που, από γιούς άκληρος, βλέπω

το βλαστάρι των σπλάχνων σου, άραχλή μου,

ντροπερά κακοθάνατο να πάει,

που το φώς είταν τούτος του σπιτιού μου,

που το παλάτι, γιόκα μου, κρατούσες,

της κόρης μου παιδί, πού ο τρόμος είσουν

της πόλης και, θωρώντας σε, κανένας

δεν κοτούσε το γέρο ν’ αδικήσει,

γιατί ως τά ‘ξιζε εσύ τον τιμωρούσες.

Με καταφρόνια τώρα απ’ το παλάτι

θα με βγάλουν εμέ, τον τράνο Κάδμο

που τη φάρα είχα σπείρει των Θηβαίων,

και που σοδειά αποθέρισα πανώρια.

Ώ πολυάκριβε εσύ-που κι αν δεν ζεις

στους πολυάκριβους, γιόκα μου, εγώ σ’ έχω-

στο γένειο μου άλλο δε θα ξαναπλώσεις

και δε θα μ’ αγκαλιάσεις, κράζοντάς με

της μάνας σου, χρυσέ μου γιέ, πατέρα,

λέγοντάς μου: «Ποιος είναι π’ αδικά σε;

Ποιος, γέρο, σε προσβάνει; Ποιος ταράζει

και θλίβει την καρδιά σου; πές ποιος είναι,

τον άδικο, παππούλη, να παιδέψω!»

Να με κλαίνε είμαι τώρα, μαυρομοίρης

κ’ εσύ, χαροκαμμένη η που σ’ εγέννα,

για θρήνο κ’ οι αδελφάδες της οι δόλιες.

Τους θεούς αν κανένας αψηφά,

το χαμό τούτου ας δει κι άς τους πιστέψει.»

Ευριπίδου «Βάκχες», μετάφραση Παναγή Λεκατσά, σελ. 147-148, εκδόσεις Καστανιώτη 1977, β΄ έκδοση.  

Γιώργος Χ. Μπαλούρδος

Πειραιάς

 Σάββατο 11 Απριλίου 2024.