Από τα ποιητικά θησαυρίσματα του
Οδυσσέα Ελύτη
ή
Ποιητικός Πασχαλινός Εορτασμός
Εισερχόμεθα- αύριο, -Σάββατο του
Λαζάρου-στην τελευταία εβδομάδα, την Μεγαλοβδομάδα του εορτασμού του Πάσχα. Μια
άκρως ποιητική και υμνολογική εβδομάδα της Ορθόδοξης Εκκλησιαστικής Παράδοσης
του απανταχού Ελληνισμού. Νηστεύσαντες και μη νηστεύσαντες, πιστοί και
ολιγόπιστοι, άθεοι και χλιαροί, ένθερμοι ζηλωτές και αδιάφοροι, βάρβαροι έλληνες
και μη έλληνες βάρβαροι, επί δικαίων και αδίκων το Φως της Ποίησης θα καταυγάσει
τις ψυχές μας, επί Κυρίων και Δούλων. Η λάμπουσα σκιά του θα σκέπει ζωντανούς
και κεκοιμημένους μαζί, σε μία ιερή λειτουργία της ενθάδε παρούσας ζωής με το
αινιγματικό επέκεινα του μέλλοντος αιώνος. Σε μία ιστορική ακολουθία συνέχειας
του χρόνου κάθε φορά ως παρόν. Το παρόν της Ποίησης της αιματοβαμμένης Μνήμης
των Ανθρώπων που συνεχίζεται ως υμνωδία, ως υμνολογία, ως ποίηση, ως στίχος, ως
σήματα ιερής βαρύτητας λέξεων, ως γλώσσα προσωπική και ταυτόχρονα οικουμενική,
που μας υπενθυμίζει κάθε φορά ότι ο ανθρώπινος πόνος, η προσωπική δυστυχία της
ζωής μας είναι ουσιαστικά καταστάσεων-ρήματα αμετάβατα. Μία ψηφιδωτών
εικονογραφία πανάρχαιων συμβόλων, στιγμών της ζωής καταστάσεων και ελπίδων.
Αυτό που υπήρξε και ελπίζεται ατομικά και συλλογικά ως εορταστική σύναξη. Ο
Άχραντος λόγος της Ποίησης.
Και, για όσους και όσες μπαίνουν και
βλέπουν, διαβάζουν τα Λογοτεχνικά Πάρεργα από την Ελλάδα και παγκοσμίως, ένα
μικρό πασχαλινό «αυγό» ως δωράκι, που πάνω του αναγράφει αποσπάσματα από την
γνωμική ποίηση της μεταθανάτιας συλλογής του Οδυσσέα Ελύτη «ΕΚ ΤΟΥ ΠΛΗΣΙΟΝ» η
οποία κυκλοφόρησε το 1998 από τις εκδόσεις «Ίκαρος». Μια ποίηση πεμπτουσία της
Ελυτικής μαγείας, γνωμικές ποιητικές σταλαγματιές σοφίας, ρήσεις ολιγόστιχης
βαθειάς εμπειρίας, ποιητικής αθωότητας δωρικότητα, άσπιλου παιχνιδίσματος των
αισθήσεων. Μια ποίηση έμπλεη φωτός που σελαγίζει με τους κυματισμούς της
ελληνικής γλώσσας στο χρόνο. Φτερουγίζει με τα φτερά των αγγέλων των ελληνικών
λέξεων μπροστά στον «Ήλιο της Δικαιοσύνης». Πανηγυρίζει ουρανοβόρα, Μελίζει
ανθοφόρα, Κοσμεί τον ακάνθινο στέφανο της ζωής με τα εύοσμα λουλουδάκια της
ποίησής του. Άφατο μύρο παράδοσης της Ελληνικότητας είναι η ποίηση του Οδυσσέα
Ελύτη, λαμπρότητας όραμα της ελληνικής γλώσσας από τους πανάρχαιους ιστορικούς
αιώνες μέχρι του παρόντος και μεταγενέστερα. Μυστική αγγελικότητα ελευθερίας,
ευδία της ψυχής στο βάθος του ορίζοντα που ενώνεται ο ασβεστωμένος τρούλος ενός
εξωκκλησιού με το ρευστό μπλε του ουρανού. Εκεί που ενώνεται ο αναστεναγμός του
πόνου ή της ευτυχίας του ανθρώπου με τους θλιμμένους παφλασμούς της θάλασσας.
Στην αέναη διαλεκτική του χρόνου του θανάτου με την ζωή ως νεφέλη ονείρων. Ως
αναστάσιμο μνήμα-σήμα της ελληνικής γλώσσας, ενός παιδιού που παίζει στην
παραλία με τα «ροζ-βιολετί» βότσαλα των λέξεων δίπλα σε αρχαία ναυάγια και
θρύλους της φαντασίας, σχηματίζοντας πάνω στην άμμο τα νέα και πάλι ερωτήματα
προς την Γοργόνα που αχνοφαίνεται στο βάθος να κολυμπά δίπλα σε χαμογελαστά και
χαροποιά δελφίνια. Την γλώσσα μου έδωσαν Ελληνική στις αμμουδιές του Ομήρου.
-ΜΙΚΡΟ
ΠΑΙΓΝΙΟ ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΟΥΣ
Όσο κι αν
μειώνω αυτά που σημειώνω
πάντα κρατώ τον όνο
Πού θα με
φέρει πίσω σ’ όσα δεν
Έσωσε να λύσω.
--//--
-Σε δύο μόνον
πράγματα χρησιμεύουν οι λεγόμενοι συγγενείς: να πίνουν το λικέρ της γιορτής σου
και τον καφέ της κηδείας σου.
--//--
-Κι έναν
πόντο πιό ψηλά να πάτε, άνθρωποι, ευχαριστώ θα σας πει ο Θεός.
--//--
-Ναι, θα
πεθάνουμε από μιάν άποψη όλοι μας. Αλλά όμως θα εξακολουθούμε να ‘μαστε της
ίδιας μας της ύλης ο συνεχής κι ατέρμονος όρθρος.
-//--
-Στις Κυκλάδες
οι μικρές εκκλησίες αφθονούν και λάμπουν όπως τα βότσαλα. Αλλού πουθενά
χριστιανοί δεν εφάνηκαν ποτέ τόσο ειδωλολάτρες. Και είναι με το μέρος τους ο Θεός.
--//--
-Έχε το νου
σου μην και χαθεί το δοχείο της φαντασίας σου.
Δε θα σου
μείνει μήτε Αινστάιν μήτε άγιος Χαράλαμπος.
--//--
-Η φθήνια
φτάνει κάποτε να στοιχίζει τόσο ακριβά, που ανάγκη πάσα να γίνεις μέγας
επιφυλλιδογράφος.
--//--
-Έχω πει
τόσες πολλές αλήθειες, που μοιάζει με ψέματα.
--//--
-Το πινέλο
του ζοφερού δεν πιάνει ποτέ στο μαύρο
Χρειάζονται αλήθειες,
ακόμη και για να πεις ψέματα.
--//--
-Οι
πενταροδεκάρες της ατιμίας που μήτε παίρνεις είδηση αποτελούν εντούτοις, όπως
το αντίστροφο ενός εράνου, την απώλεια του μισού κεφαλαίου σου.
--//--
-Από την
τρέχουσα πραγματικότητα στην απώτατη προφταίνω να καταλάβω ποιός είμαι.
--//--
-Η σκέψη
ξεβάφει, ο νους ποτέ.
--//--
-Στα ερείπια
συχνάζουν οι μέλισσες και οι πρώην ιδέες.
--//--
-Με λίγα
σπουργίτια, μία βρύση και κανέναν άνθρωπο, μ’ αυτά μόνον, γίνεται να φτιάξεις
το μοναστήρι πασών των θεοτήτων.
--//--
-Το θαύμα
είναι πάντοτε μονογενές. Η παραμικρή προσθήκη ευφυϊας Μαγιού το μεταβάλλει σε
γεωμετρημένο λαχανόκηπο.
--//--
-Μάργαρον
ύδωρ.
--//--
-Κι ένα τέταρτο
μητέρας αρκεί για δέκα ζωές, και πάλι κάτι θα περισσέψει. Που να το ανακράξεις
σε στιγμή μεγάλου κινδύνου.
--//--
-Ο καλύτερος
αγωγός θερμότητας είναι η λύπη. Γι’ αυτό βλέπεις να καίνε κάθε μέρα οι καμινάδες,
χωρίς να φαίνεται πουθενά καμιά φωτιά.
--//--
-Ώ δύσβατη,
δύσβατη ζωή, από ποιό σοκάκι γίνεται κανείς να σε περάσει!
--//--
-Πήρε τα
φύλλα κίτρινα ο αέρας βροχερές κιθάρες.
--//--
-Κι ένα
άστρο που σου κρύβεται, μην τύχει κι είσαι ο ιδιοκτήτης του.
--//--
-οποσακισούν.
--//--
-Καθ’ οδόν
βρίσκεις τον Οδυσσέα σου, και πάλι ζήτημα είναι. Θέλει να κοιμάσαι μ’ ανοιχτά
πανιά και μ’ ανεβασμένη την άγκυρά σου.
--//--
-Πιο κοντός
απ’ τη λύπη του ο άνθρωπος.
--//--
-Φανού πρίγκιπας
πρίν την ώρα σου
Αλλιώς θα ‘ναι
αργά ως και για το διωγμό σου.
--//--
-Να φωτογραφίζεις
αν γίνεται τη στεναχώρια σου την ώρα που περνάει το τρένο κι αστραποβολούν τα
παραθυράκια της.
--//--
-Τρέφομαι απ’
αυτά που οι άλλοι νηστεύουν για να σώσουν την ψυχή τους. Χρειάζεται κάποτε να γίνεται
παρά ένα φωνήεν αισθηματικό το στομάχι μας.
--//--
-Πολέδρα του
αδάμαντος εστέ η ζωή μας.
--//--
-Η ομορφιά
μπορεί να πουλιέται. Στις τράπεζες όμως δεν κατατίθεται ποτέ. Ο τόκος θα ήτανε
μία φθορά επιπλέον στο υποτιθέμενο κεφάλαιο.
--//--
-Στο μυαλό
του καθενός περιμένει μιά κότα.
--//--
-κείνον, ός Ζεφύρου
τε σι-
γάζει
πνοάς
αιψηράς –οπόταν
τε χει-
μώνος σθένει
φρίσσων Βορέας
επι-
σπέρχη, πόντον τ’ ωκύαλον
ριπαίσι ταράξη
--//--
-Κάποτε
νιώθω να ‘μαι ανάμεσα σ’ αυτούς που δε γνώρισα ποτέ.
--//--
-Για να
φτάσεις στον οργασμό δεν σου χρειάζεται Shakespeare.
--//--
-Γιατί και ο
έρως μιά θαυματουργία είναι.
--//--
-Το πλήν του
ενός με αγγίζει.
Πού θα ‘λεγε τινάς τις Πυθαγόρειος.
--//--
-Οι ιδέες είναι
σαν τα φαντάσματα, περνάς ανάμεσά τους κι αυτά εξακολουθούν να υπάρχουν. Τις κλοτσάς,
κι εκείνες δεν σαλεύουν! Εάν δεν τους λείψεις εσύ, δεν πρόκειται να λείψουν ποτέ.
--//--
-Τα
ορθογραφικά λάθη στη γεύση τα διορθώνεις με λίγο πετραδάκι άμπωτης και πολύ νερό
της λουϊζας.
--//--
-Η εξ
απροσεξίας ανορθογραφία στα νοήματα μπορεί κάποτε να βγάζει σε Martin Heidegger, όπως και στη μουσική σε Carl Maria von Weber.
Η εκ προμελέτης όμως μόνον στον Picasso και εναντίον εκείνου του «όχι πάντοτε»
που είπε κάποτε ο ίδιος.
--//--
-Για να τις φθάσει
να λάμπουν ο χρυσοχόος τις λέξεις του, προηγουμένως τις βουτά στο φαρμάκι. Γι’
αυτό καθετί πικρό γοητεύει. Όπως η άγουρη ελιά και του Εμπεδοκλέους το ήτορ.
--//--
-Όπως ο στάχυς
μεταβάλλει τη σοφία του σε άρτο, έτσι κι ο ποιητής την αφροσύνη του σε πικρόν
υδράργυρον, αλλ’ αγάπης.
--//--
-Τον
κορυδαλλό τον ακούς μόνον όταν δεν τον βλέπεις, όπως την έμπνευση τη βρίσκεις μόνον
όταν δεν την κυνηγάς.
--//--
-Το κατά λάθος
λάθος μπορεί να σε οδηγήσει και σε άλλα επόμενα, δεν σε επαναφέρει όμως στο
σωστό ποτέ.
--//--
-Να πετύχεις
μονόλογο σε όλες τις διαλέκτους του τρεχούμενου νερού.
--//--
-Οι κακοί
ποιητές τρέφονται από τα γεγονότα, οι μέτριοι από τα αισθήματα, και οι καλοί από
τη μετατροπή του τίποτε σε κάτι. Το εκ του μη όντος όν λογαριάζει.
--//--
-Να χαράζεσαι
στη ζωή τόσο προσεκτικά, που να μη ματώνει
ποτέ η ευλάβεια.
-----//------
Πάσχα και το γλυκό κρασί της ποίησης του
Νομπελίστα μας ποιητή Οδυσσέα Ελύτη μας κοινωνεί και στο τραπέζι του Μυστικού Δείπνου
και στο γεύμα της Ανάστασης. Πρόσκληση αγρύπνιας της ποιητικής ευωδίας.
Γιώργος Χ. Μπαλούρδος
Πειραιάς
Παρασκευή 3 Απριλίου
2026.
Εσπερινός της
του Λαζάρου……
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου