Η Πασχάλια Αστραπή της Ποίησης

 

Η ΠΑΣΧΑΛΙΑ ΑΣΤΡΑΠΗ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

«…Είναι σημαντικό να υπογραμμίσουμε ότι, όποια κι αν είναι η φύση και η ένταση της εμπειρίας του Φωτός, εξελίσσεται πάντοτε σε θρησκευτική εμπειρία. Σε όλες τις μορφές φωτεινής εμπειρίας πού μόλις απαριθμήσαμε υπάρχει ο εξής κοινός παρανομαστής: κάνουν τον άνθρωπο να βγαίνη από τον κόσμο της άγνοιας στον οποίο ζη και από την ιστορική του κατάσταση και τον εκτοξεύουν σε ένα ποιοτικά διαφορετικό Σύμπαν, το οποίο συνιστά έναν εντελώς διαφορετικό κόσμο, υπερβατικό και ιερό. Η δομή αυτού του ιερού και υπερβατικού Σύμπαντος ποικίλλει από τον έναν πολιτισμό στον άλλον, από την μιά θρησκεία στην άλλη- και επιμείναμε αρκετά σε αυτό το σημείο για να αποφύγουμε κάθε σύγχυση. Υπάρχει εντούτοις αυτό το κοινό στοιχείο: το Σύμπαν που ανακαλύπτουμε κατά την συνάντηση με το Φώς αντιτίθεται στον κόσμο της άγνοιας-ή την υπερβαίνει- λόγω του ότι είναι πνευματικής τάξεως, πράγμα που σημαίνει ότι είναι προσβάσιμο μόνο σε εκείνους για τους οποίους το Πνεύμα υπάρχει. Παρατηρήσαμε πολλές φορές ότι η εμπειρία του Φωτός αλλάζει ριζικά την οντολογικά κατάσταση του υποκειμένου, κάνοντάς το να ανοιχθή στον κόσμο του Πνεύματος. Είναι προφανές ότι μέσα στην ιστορία της ανθρωπότητας υπήρξαν χιλιάδες τρόποι να αντιληφθή κανείς και να αξιολογήση τον κόσμο του Πνεύματος. Πώς θα μπορούσε να γίνη διαφορετικά, αφού κάθε κατηγοριοποίηση συνδέεται άρρηκτα με την γλώσσα και συνεπώς με τον πολιτισμό και την ιστορία; Θα μπορούσαμε να ισχυρισθούμε ότι η σημασία του υπερφυσικού φωτός χαρίζεται απευθείας στην ψυχή του υποκειμένου της εμπειρίας- εντούτοις αυτή η σημασία δεν συνειδητοποιείται πλήρως, παρά εντασσόμενη σε μιά προϋπάρχουσα ιδεολογία. Το παράδοξο είναι ότι η σημασία του φωτός αποτελεί εν τέλει μιά προσωπική ανακάλυψη και ότι ο καθένας εξ άλλου ανακαλύπτει όσα ήταν πνευματικά και πολιτιστικά προετοιμασμένος να ανακαλύψη. Μένει όμως αυτό το γεγονός, το οποίο μας φαίνεται θεμελιώδες: όπως κι αν κατανοή κανείς ιδεολογικά εκ των υστέρων αυτή την εμπειρία, η συνάντηση με το Φώς προκαλεί μιάν υπαρξιακή ρήξη για το υποκείμενο που την υφίσταται, αποκαλύπτοντάς του-ή φανερώνοντάς του καθαρώτερα από ό,τι στο παρελθόν- τον κόσμο του Πνεύματος, του ιερού, της ελευθερίας, με μιά λέξη: την ύπαρξη ως θεϊκή δημιουργία και τον έναν κόσμο, καθαγιασμένο από την παρουσία του Θεού.»

Μιρτσέα Ελιάντε, «ΤΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ ΦΩΣ», μετάφρασις Κυριακή Λέκκα- Μαραγκουδάκη. Επιμέλεια Ντίνα Σαμοθράκη. Μούσες-εκδόσεις Αρμός, Αθήνα 2003, σελ. 120-121  

        ΤΟ ΓΙΑΣΕΜΙ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Να λοιπόν όλος εκείνος ο κόσμος

που ξαστέρωσε στο θάνατό Του πασχαλιές’

αίμα γιασεμί η βαλανιδιά

τρίζει στην καρδιά ο ανθός μπουμπούκι

κάθε χρόνο ματώνει κι’ ανασταίνεται.

Τί κι’ αν κλείνει τα μάτια, κι’ αν αστραπές

τρώνε τη σάρκα του; Απρίλη,

κλείσε στον κόρφο σου το σπόρο

ένα πέρασμα είναι κι’ έπειτα

δάση πάχνη η Αιωνιότητα.

Ανδρέας  Αγγελάκης

        ΛΑΟΣ  ΑΝΕΣΤΗ

Φλόγα ιερή Χερουβικής θυσίας

Ξανθά, γαλάζια σύγνεφα στοιβάζει’

και στο άτι το αχαλίνωτο ανεβάζει

το Σατανά ρηγάρχη, που Μεσσίας

 

λογιέται, και με κύμα φαντασίας

θεοτικής αστράφτει, το μαράζι

στα Τάρταρα πετώντας και φωνάζει

με σάλπιγγα χρυσήν Αθανασίας:

 

Αναστήτω η Ζωή, το φώς του Χρόνου

απ’ τα ψηλά στην Οικουμένη στέλλω.

Της μεγαληγορίας από θρόνου

 

Χερουβικού την Άνασσα αναγγέλλω

και λύονται πλιά του Σκότους τα μυστήρια

Θεοφανείας λαού τα νικητήρια.

Σπύρος  Νικοκάβουρας

        ΧΡΙΣΤΟΣ  ΑΝΕΣΤΗ

Χριστός ανέστη! Ανοίγουν

κι’ υμνολογούν τα χείλη’

εχθροί και φίλοι σμίγουν

και γίνοντ’ όλοι φίλοι.

Χριστός στο θρόνο ανέβη

κι’ αγάπη βασιλεύει!

 

Ο θάνατος εχάθη

ο Άδης ενικήθη

Ηφάνησε τα πάθη

κι’ ενδόξως ανεστήθη

ο Λυτρωτής του κόσμου,

ο Πλάστης και Θεός μου.

 

Ημέρα δοξασμένη

χαρμόσυνη μεγάλη!

Η φύσις ανθισμένη,

«Χριστός ανέστη» ψάλλει

Κώδων χαράς σημαίνει…

Χαρήτε, λυπημένοι!

 

Το μέγα Πάσχα σπέρνει

παντού χαρές κι’ ελπίδες,

κόκκιν’ αυγά μας φέρνει

κι’ ολόχρυσες λαμπάδες

και ύμνους και τραγούδια!

Αριστομένης  Προβελέγγιος     

        ΤΟ ΠΑΣΧΑ

Και Κτίστης και κτίστης,

και Πνεύμα και φύσις,

κι ουράνια και σφαίρα

γιορτάζουν την ίδια

υπέρλαμπρη ημέρα

μ’ αγάπης στολίδια.

Ώ υπέρλαμπρη ημέρα!

Με ρόδων πορφύρα

μ’ ασύγκριτα κάλλη

κι αχτίνων πλημμύρα

δές! Πρόβαλε τώρα

η Άνοιξη πάλι,

Ιέρεια ανθοφόρα!

Στη ρόδινη ημέρα!

Και Γιό και Πατέρα

υμνεί πέρα-πέρα,

τριγύρω και αγνάντια,

στη γη και στ’ αστέρια,

και σπέρνει διαμάντια,

ρουμπίνια, ζαφείρια

με οπάλλινα χέρα,

κι οι κάμποι ευωδιάζουν

μ’ αρώματα μύρια,

κι αθεώρατα μοιάζουν

χρυσά θυμιατήρια.

Ώ αστέρινη ημέρα!

 

Ώ φλόγα μεγάλη

των πρώτων μου χρόνων,

αν σβεις απ’ τον πόνον

του άπιστου κόσμου,

σε νιώθω και πάλι

κοντά στη μητέρα

ν’ ανάβεις εντός μου

στο σπίτι και μόνον.

Ώ πύρινη ημέρα!

 

Κι αν η Άνοιξη ψάλλει

μ’ αγάπης τραγούδια

και νιότης λουλούδια,

μ’ εμάρανε η πάλη

του κόσμου κι η μπόρα’

αλλ’ όμως πιστεύω

στον Πλάστη μου ακόμη

κοντά στον πατέρα,

ευθύς που αγναντεύω

την άσπρη του κόμη.

Ώ πίστεως ημέρα!

Γεώργιος Στρατήγης

--//--//--

        ΑΝΑΣΤΑΣΗ

Χαρά της γης! ΄Ω γιορτερά μηνύματα,

τρεχάμενα νερά, πουλιά βαθύλαλα, ώ καμπάνες,

εκστατικά του κάμπου αντιφωνήματα

που αχούν τα κυπροκούδουνα στις στάνες,

 

ρίγη της νέας της φυλλωσιάς, στο καρπερό

τ’ αγκάλιασμα του ερωτευμένου αγέρα,

κι ώ λυγερές, που τον καινούριο σέρνετε χορό

με την πανάρχαια τη φλογέρα,

 

σκιρτήματα, χυμοί, θρόοι, ξεφαντώματα,

μύριο, γιγάντειο ξύπνημα της Φύσης,

πώς σας ακούω, με χίλια να μου λέτε στόματα,

«Έλα κ’ εσύ μαζί μας ν’ αναστήσεις!

 

«Εκείνος που γι αγάπη σου σταυρώθηκε,

Εκείνος που είναι αιώνιο Φώς και Ζωή κι’ Αλήθεια,

του Χάρου νικητής, στερνά απ’ τον άγγελο λυτρώθηκε

που τη βαριά του κύλησε ταφόπετρα απ’ τα στήθια.

 

«Κ’ εσύ μαζί μας! Ο καημός του Γένους, φοβερή

που μιά ταφόπετρα στα στήθια σου έχει στήσει,

μιά Πίστη και μι’ Αγάπη να ‘ρθει καρτερεί

μαζί μας ένας λαός για ν’ αναστήσει!»

 

Χαρά της γης! Ώ σήμαντρα αναστάσιμα,

μεσάνυχτα στην εκκλησιά ευωδίες, κεριά αναμμένα,

ντυσιές, φωνές, χαμόγελα γιορτάσιμα,

ώ των παιδιών μεγάλα μάτια θαμπωμένα,

 

μ’ εσάς κ’ εγώ, κι’ όλοι μ’ εσάς! Για το γοργό

χορό πιαστήτε, αδέρφια, αυτή τη  μέρα,

-γεια στη χαρά!- και στο νέο τραγούδι εγώ

με την παλιά σας τραγουδάω φλογέρα.

 

Μιά Πίστη: Ένα Σταυρό, ένα Τετραβάγγελο!

Μιά Αγάπη: Ώ εσύ, Ομορφιά, ώ Ελλάδα, Φώς κι Αλήθεια!

Μέσα στου νου μου τ’ αστραπόβροντα θωρώ εν’ αρχάγγελο

τη φοβερή να μου κυλάει ταφόπετρα απ’ τα στήθια.

Νίκος Σημηριώτης   

        ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ

Όταν ηχήση η στερνή της Κρίσεως σάλπιγγα

και καινούργιος φανή κι άφθαρτος ο κόσμος,

χωρίς ματαιότητα, χωρίς πολέμους και μίση,

και τα ξηρά οστά μου λάβουν σάρκα

και τα νεύρα εκταθούν κάτω από νέον δέρμα,

κι ολόσωμος κριθώ γυμνός διά τα έργα,

που η αθλία σάρκα επί δεκάδες ετών παρόρμησε,

καταναγκάζουσα το πνεύμα μου,

δέομαι ν’ αγιασθή κι εκείνη

με τη πολύπαθη και πολυτάραχη ψυχή μου!

Και στην κοιλάδα του Ιωσαφάτ άς σταθή μ’ επίγνωσι

η πνευματωμένη σάρξ της αγάπης,

πού ζωντανή δεν ηθέλησε να πιστεύση

ότι η δικαίωσις και εκ πίστεως, όχι μόνον εξ έργων αγαθών.

 

Κι ύστερα το έργον της δικαιοσύνης Σου

και της Ευσπλαχνίας σου, Κύριε, άς γίνη!

Νοέμβριος 1968

Νίκος Β. Τωμαδάκης

--//--//--

ΤΟ ΧΑΡΟΠΟΙΟ ΠΕΝΘΟΣ

Αστραπολάμπει στο σκοτάδι

το Φώς

της Αναστάσεως των λέξεων

θριαμβικώς

Ύμνοι

Ωδές

Τροπάρια

Ειρμοί

Καταβασίες

Ήχοι

Οίκοι

Προκείμενα

Αντίφωνα

Δοξαστικά

της Ποίησης

 

Ώ! Φώς των Ουρανίων Εκλάμψεων

Αστραπή της Θεότητας

Απόλλωνα Λόγε

Υπέρβαση του Θανάτου

Χριστέ Γλώσσα μου

Χαρμολύπης δάκρυα

της Νίκης

των Αναστάσιμων λέξεων

ακούσματα

κωδωνοκρουσίες

σήματα

της Αγάπης Φώς

Υπέρβαση

Ελευθερίας «νομιζομένης»

Άσκηση ευπάθειας

ενθουσιασμού

της Ποίησης

Θαύμα

Το Απόλυτο άκουσμα

της «ομοίωσις»

κατά χάριν

Θεός δεδόξαστε

γενέσθαι

«φύσει ολίγιστου γένους»

των Ανθρώπων

Κεραυνοί Ικεσίας

Πένθους μετοχής

γεύση

της αιώνιας

Αλήθειας

Υποψία.

Εσπερινοί της Αγάπης

Ρωμανέ Μελωδέ

Διονύσιε Σολωμέ

Οδυσσέα Ελύτη

Και Συ

Ανδρέα Κάλβε

Ιχνευτές της Αθωότητας

Δεηθείτε

σιωπηλά

στα ποιητικά σας Οράματα

Μόρσιμον Ήμαρ

γ.χ.μ.

Γιώργος Χ. Μπαλούρδος

Πειραιάς

Πάσχα 2026